Ταξίδι στο θέατρο του παραλόγου

Αν μέσα στα τελευταία 3 χρόνια με ρωτούσες ποιος είναι ο ταξιδιωτικός προορισμός που θα ήθελα να επισκεφτώ περισσότερο, έναν θα σου έλεγα χωρίς ενδοιασμό: Βόρεια Κορέα. Ή μάλλον Πιονγκγιάνγκ, μιας και η πρωτεύουσα της Βόρειας Κορέας είναι ο αποκλειστικός προορισμός όποιου θέλει να την επισκεφτεί ως τουρίστας.

Τουρίστας στη Βόρεια Κορέα βέβαια ακούγεται οξύμωρο, καθώς πρόκειται για ένα κράτος-φάντασμα, τα σύνορα του οποίου είναι κλειστά για όλες τις χώρες πλην της "συντρόφου" Κίνας (και φυσικά θεόκλειστα για τους κατοίκους της), η επικοινωνία με τον έξω κόσμο πρακτικά αδύνατη (εξαιρετικά περιορισμένη κινητή τηλεφωνία και μόνο για το εσωτερικό, Internet μόνο σε ανώτατες κυβερνητικές και διπλωματικές υπηρεσίες) και η μόνη ενημέρωση προέρχεται από το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων. Τα τελευταία χρόνια όμως παρατηρείται η ενδυνάμωση ενός κινήματος πηγαίας δημοσιογραφίας (grassroots journalism, με προεξάρχον το ιαπωνικό περιοδικό Rimjingang) από τους ίδιους τους κατοίκους που με κίνδυνο της ζωής τους καταφέρνουν να δημιουργήσουν και να εξαγάγουν φωτογραφικό υλικό που δείχνει την πραγματική κατάσταση στη χώρα. Όμως ξεφεύγω.

Η Πιονγκγιάνγκ είναι μια όμορφα σχεδιασμένη πόλη, με πλατιές λεωφόρους (άδειες, αφού τα αυτοκίνητα είναι περιορισμένα), πάρκα (έστω και κακοσυντηρημένα) και μεγάλους αστικούς χώρους συνήθως γύρω από τα μνημεία στην επανάσταση και τον Κιμ Ιλ Σουνγκ, τον "αιώνιο πατέρα" της Βόρειας Κορέας και πατέρα του τωρινού δικτάτορα, Κιμ Γιονγκ Ιλ (και οι δύο λατρεύονται σχεδόν σαν θεοί, σε ένα ιδιότυπο personality cult που όμοιό του δεν υπάρχει στον πλανήτη). Είναι όμως μία πόλη που δεν έχει καθόλου ζωή όπως την γνωρίζουμε στο δυτικό κόσμο - κάθε πρωί στις 7 επαναστατικά εμβατήρια ξυπνούν τους πολίτες, οι οποίοι πηγαίνουν προς και γυρίζουν από τις δουλειές τους με τα πόδια, με ποδήλατα ή με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, λαμβάνουν συγκεκριμένες ποσότητες τροφίμων από το κράτος, και δεν μπορούν να κλείσουν παρά μόνο να χαμηλώσουν το επί 24ωρου βάσεως ανοιχτό ραδιόφωνο που υπάρχει σε κάθε σπίτι και δοξολογεί τον Kιμ, την επανάσταση και την ιδεολογία της αυτάρκειας (γνωστή και ως juche). Καλό;

Σε αυτό το περιβάλλον είναι φυσιολογικό ότι ακόμα και οι εκδρομές θα είναι απόλυτα κατευθυνόμενες. Και όντως ακολουθείται ένα αυστηρό πρόγραμμα με συγκεκριμένα μέρη προς επίσκεψη και από το οποίο δεν επιτρέπεται καμία απολύτως παρέκκλιση, δεν επιτρέπεται στον τουρίστα να ξεφύγει από το γκρουπ και να περιηγηθεί μόνος του στην πόλη, οι φωτογραφίες επιτρέπονται μόνο στα μέρη προς επίσκεψη, ενώ οι (συνήθως δύο) ξεναγοί της εκδρομής συνοδεύονται από 1-2 ρουφιάνους του καθεστώτος για να βεβαιώσουν ότι δεν υπάρχουν "προβλήματα" κάθε είδους.

Τέλος, ένα τέτοιο ταξίδι χρειάζεται επικοινωνία μήνες πριν με κάποιο από τα περιορισμένα γραφεία ταξιδίων στο Πεκίνο (όπως αυτό) που διοργανώνουν εκδρομές στη Βόρεια Κορέα και αρκετή ταλαιπωρία και γραφειοκρατία μέχρι να αποκτηθει η πολυπόθητη βίζα (εκτός κι αν είσαι Αμερικανός ή Νοτιοκορεάτης, οπότε δεν το προσπαθείς καθόλου). Το κόστος όμως δεν είναι απαγορευτικό (μεταξύ €1000 και €2000 για 5-10 μέρες) και είναι συχνά μικρότερο από το κόστος μετάβασης προς και επιστροφής από το Πεκίνο, από όπου ξεκινούν όλες οι εκδρομές.

Θα μου πεις, ποιος θα ήθελε να συμμετάσχει σε μια τέτοια εκδρομή; Ουσιαστικά είναι ένα ταξίδι πίσω στο χρόνο, σε μία χώρα που έχει μείνει μισό αιώνα πίσω και το δείχνει, και μια ευκαιρία να βιώσει κανείς, έστω και ως τουρίστας, το τελευταίο καθεστώς σταλινιστικής δικτατορίας στον κόσμο - ένα καθεστώς που όλη του η ύπαρξη περιστρέφεται γύρω από τους δύο Κιμ, την επανάσταση ενάντια στον καπιταλισμό και την επιθυμία συνένωσης με τη Νότια Κορέα. Είναι μία χώρα που η έννοια της ανελευθερίας παίρνει συγκεκριμένη και απτή μορφή, που επηρεάζει την ίδια την ύπαρξη και διαβίωση των κατοίκων της και όσων την επισκέπτονται. Για έναν κάτοικο του δυτικού κόσμου η διαβίωση σε ένα τέτοιο καθεστώς έστω και για 5-6 μέρες θα μπορούσε να θεωρηθεί ακόμα και ως ενδιαφέρον "πείραμα".

Βέβαια, η επίσκεψη στο θέατρο του παραλόγου που ονομάζεται Πιονγκγιάνγκ δε σημαίνει ότι οφείλει κανείς να ξεχάσει την πραγματικότητα. Η χώρα μαστίζεται εδώ και πάνω από μια δεκαετία από συνεχιζόμενο λιμό που έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 2 εκατομμύρια κατοίκους. Η έκφραση της παραμικρής κριτικής ενάντια στο καθεστώς οδηγεί σε πολυετή φυλάκιση σε στρατόπεδα συγκέντρωσης (ή κατ' ευφημισμό "αναμόρφωσης μέσω εργασίας") κάτω από αδιανόητες συνθήκες (εδώ ένα καταπληκτικό χρονογράφημα). Τέλος, η οποιαδήποτε προσωπική οικονομική δραστηριότητα απαγορεύεται, αν και τα τελευταία χρόνια με την πλήρη κατάρρευση των κρατικών δομών η ιδιωτική παραοικονομία ουσιαστικά διατηρεί την κοινωνία ζωντανή, έστω και σε ημιθανή κατάσταση.

Υπάρχουν αρκετά blogs που εξιστορούν τα ταξίδια των ιστολόγων στη Βόρεια Κορέα και αξίζει να τα διαβάσει κανείς. Το αγαπημένο μου είναι το Blogjam, με μια απίστευτα γλαφυρή και ξεκαρδιστική περιγραφή, κορυφαίες φωτογραφίες και ακόμα καλύτερες ατάκες. Άλλα αξιόλογα blogs είναι του Ari Sharp, της Yeohaeng Ilgi και του Staypuff. Χρόνο και όρεξη να έχετε :-)

Juche Tower photo source: flickr / author: Kok Leng Yeo
Arch of Triumph photo source: flickr / author: Kok Leng Yeo

This entry was posted in ,. Bookmark the permalink.

1 Response to Ταξίδι στο θέατρο του παραλόγου

  1. JoaN says:

    Endiaferonta, enhmerwtika pragmata! nicee!

Από το Blogger.