"Columbine" του Dave Cullen


Σε πρόσφατο ταξίδι μου είχα τον χρόνο να διαβάσω το "Columbine" του δημοσιογράφου Dave Cullen. Το βιβλίο περιγράφει τα γεγονότα πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την επίθεση δύο μαθητών του Λυκείου Columbine στο Littleton του Colorado εναντίον των συμμαθητών και των καθηγητών τους, στις 20 Απριλίου του 1999, με απολογισμό 13 νεκρούς (συν τους 2 δράστες) και 24 τραυματίες.

Πολλά βιβλία έχουν γραφτεί για αυτή την τραγωδία, αρκετά από επιζώντες ή συγγενείς παιδιών που έχασαν τη ζωή τους στο συμβάν. Όμως το βιβλίο του Cullen είναι συγκλονιστικό για τη λεπτομέρειά της δεκαετούς ερεύνας που το συνοδεύει, τη σκιαγράφηση των χαρακτήρων των δύο δραστών και την αποτύπωση της αντίδρασης της τοπικής κοινωνίας καθώς προσπαθούσε να αντιληφθεί και να απορροφήσει το μέγεθος της τραγωδίας. Το βιβλίο αποτελείται από πολλά (52) μικρά κεφάλαια, που από κάποιο σημείο και έπειτα εναλλάσσονται (ένα πριν - ένα μετά την επίθεση), γεγονός που κάνει την ανάγνωση ενδιαφέρουσα και, όσο κι αν ακούγεται περίεργο, εύκολη. Αποδομεί αρκετούς από τους μύθους που εξακολουθούν να κυκλοφορούν για τα αίτια που οδήγησαν τους δύο δράστες στην πράξη αυτή (εκφοβισμός και κοινωνική απομόνωση στο σχολείο, extreme μουσική, βιντεοπαιχνίδια) και αξιολογεί τον ρόλο των ΜΜΕ στην κάλυψη των γεγονότων (ιδιαίτερα τις πρώτες στιγμές) και στη δημιουργία του moral panic που ακολούθησε. Διερευνά τους τρόπους με τους οποίους οι πάστορες της Ευαγγελικής Εκκλησίας (που ανθεί σε πολιτείες όπως το Colorado) προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν την τραγωδία για να αυξήσουν την "πελατεία" τους, καθώς και τα σφάλματα των τοπικών αρχών ασφαλείας στην αποκωδικοποίηση προμηνυμάτων σχετικά με την προηγούμενη συμπεριφορά των δραστών που θα μπορούσαν να έχουν προλάβει την επίθεση. Τέλος, αναφέρεται στις αντιδράσεις των συγγενών των θυμάτων και στους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους αντιμετώπισαν την απώλεια των παιδιών τους.

Η πιο συγκλονιστική περιγραφή όμως είναι η πορεία των δραστών ως την απονενοημένη πράξη τους, μέσα από την παράθεση των εκτεταμένων ηλεκτρονικών και γραπτών ημερολογίων που σκόπιμα τηρούσαν, προκειμένου να υπάρξει πλήρης καταγραφή των πράξεών τους και, το σημαντικότερο, των αιτιών πίσω από αυτές. Είναι συγκλονιστικό να διαβάζεις τα γραπτά δύο 18χρονων που βουτάνε ολοένα και περισσότερο ο ένας στην κλινική ψυχοπάθεια και ο άλλος στην κατάθλιψη, και να αντιλαμβάνεσαι πόσο εκρηκτικό μείγμα ήταν η συναναστροφή μεταξύ τους. Είναι επίσης ανατριχιαστική η αποφασιστικότητα και η ηρεμία με την οποία τουλάχιστον ο ένας από τους δύο αντιμετώπιζε την επίθεση - ένας στόχος ζωής με αποτέλεσμα το τέλος της ίδιας του της ζωής - και η σχολαστικότητα με την οποία την προετοίμαζε. Τέλος, είναι ιδιαίτερα ενοχλητικό να διαβάζεις για το πραγματικό "μέγεθος" των σχεδίων τους που δεν υλοποιήθηκαν εξαιτίας της τεχνικής ανεπάρκειάς τους: να ανατινάξουν την τραπεζαρία του σχολείου την ώρα που θα ήταν γεμάτη μαθητές, να αποτελειώνουν με πυροβόλα όσους θα προσπαθούσαν να δραπετεύσουν από το χάος που θα δημιουργούνταν και, όταν οι ίδιοι θα είχαν ήδη σκοτωθεί, να έρθει το τελειωτικό χτύπημα με βόμβες προπανίου που είχαν κρύψει στα σταθμευμένα στο πάρκινγκ του σχολείου αυτοκίνητά τους και θα αποδεκάτιζαν γονείς, ιατρικό προσωπικό, δημοσιογράφους και όποιον άλλο θα είχε την ατυχία να βρίσκεται εκεί. Κι όλα αυτά από δύο φαινομενικά κανονικούς "middle-class, white, Christian, suburban teenagers".

Παρά το ενοχλητικό θέμα του είναι ένα βιβλίο που συνιστώ ανεπιφύλακτα, κυρίως γιατί καταδεικνύει με περίτεχνο τρόπο πώς τα λάθη, οι παραλείψεις (ηθελημένες και μη) και οι λανθασμένες προσεγγίσεις από όλους τους εμπλεκόμενους οδηγούν σε συμπεράσματα που είναι επικίνδυνα όχι για τους ίδιους αλλά για την κοινωνική ισορροπία εν γένει. Απαραίτητο συμπλήρωμα του βιβλίου αποτελεί το website του συγγραφέα, στο οποίο κανείς μπορεί να βρει πάρα πολλές υποστηρικτικές πηγές, συμπεριλαμβανομένων και των ημερολογίων των δραστών. Το βιβλίο κέρδισε αρκετά βραβεία το 2009, με σημαντικότερο κατά τη γνώμη μου αυτό του Top Education Book του National School Boards Association των ΗΠΑ.

This entry was posted in . Bookmark the permalink.

2 Responses to "Columbine" του Dave Cullen

  1. kyanoun says:

    Το έργο του Moore είχα δει και είχα φρίξει.

  2. xtsanos says:

    Το έργο του Moore χρησιμοποιεί ως αφορμή το Columbine για να πει τα δικά του. Λίγο fake sentimental αλλά διαφωτιστικό.

Από το Blogger.