Επαναξιολογώντας τα κεκτημένα

Εντάξει, δεν περιμένει κανείς ότι η απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων θα γίνει δεκτή μετά βαΐων και κλάδων από τις επαγγελματικές ομάδες που βλέπουν να καταργούνται κεκτημένα δεκαετιών. Λογικό είναι να διαμαρτύρεσαι όταν πρόκειται να χάσεις ένα θεσμικά κατοχυρωμένο επαγγελματικό πλεονέκτημα, ανεξάρτητα από το πόσο άδικο ή αναποτελεσματικό θεωρείται αντικειμενικά. Είναι δικό σου γιατί κάποιος αποφάσισε σε μια δεδομένη χρονική στιγμή ότι έπρεπε να το θεσμοθετήσει για μια σειρά από λόγους. Κι αν πλέον αυτοί οι λόγοι τείνουν να εκλίπουν, το κεκτημένο θεωρείται ότι περνάει στη σφαίρα του αυτονόητου και του εθιμικού και υποστηρίζεται, ελλείψει ικανών επιχειρημάτων, από αναφορές σε αυτονόητες διεκδικήσεις ή με διάφορες αφορμές.

Η απελευθέρωση του επαγγέλματος του οδικού μεταφορέα είναι περίεργη περίπτωση. Στην Ελλάδα ο μεταφορέας είναι σε μεγάλο ποσοστό ιδιοκτήτης του οχήματος και, επί της ουσίας, ταυτίζεται με τον αυτοαπασχολούμενο οδηγό που έχει ένα φορτηγό ή μια νταλίκα και προσπαθεί να βγάλει το ψωμί του παίρνοντας δουλειές από δω κι από κει. Η έλλειψη εταιριών παροχής υπηρεσιών οδικών μεταφορών με ιδιόκτητους στόλους σε συνδυασμό με τον πεπερασμένο αριθμό των αδειών φορτηγών δίνει διαπραγματευτική δύναμη στους ανεξάρτητους οδηγούς. Η διαφαινόμενη απώλειά αυτής της δύναμης είναι που προκαλεί αντιδράσεις. Η υπεράσπιση της τρέχουσας κατάστασης ακολουθεί μια πεπατημένη συλλογιστική περί εξυπηρέτησης της κερδοφορίας μονοπωλιακών (πάντα κολλάει ένα μονοπώλιο όταν μιλάμε για ελεύθερη οικονομία) επιχειρήσεων και της μετατροπής των αυτοαπασχολούμενων οδηγών σε υπαλλήλους που θα αμείβονται με εξευτελιστικά ημερομίσθια κλπ. κλπ., περί απαξίωσης των περιουσιακών στοιχείων των ιδιοκτητών αλλά και περί timing της εφαρμογής των αλλαγών. Όμως η αλλαγή του επιχειρηματικού μοντέλου των αυτοαπασχολούμενων οδηγών μέσω της δημιουργίας εταιριών παροχής υπηρεσίας οδικών μεταφορών στις οποίες θα είναι οι ίδιοι μέτοχοι μπορεί να συμβάλλει στην ενίσχυση του ανταγωνισμού έναντι των "μονοπωλιακών" επιχειρήσεων, να ανοίξει την πρόσβαση σε γειτονικές αγορές και τελικά να αυξήσει την αξία των περιουσιακών στοιχείων των ιδιοκτητών. Αρκεί να υπάρχει η θέληση και των ίδιων των εμπλεκόμενων.

Εδώ λοιπόν τα πράγματα δεν φαίνονται και πολύ αισιόδοξα. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: πριν 7 χρόνια βρέθηκα σε επαρχιακό νομό ως μέλος ερευνητικής ομάδας που είχε αναλάβει την ανάπτυξη μιας πλατφόρμας ηλεκτρονικών συναλλαγών για την αγορά και πώληση υπηρεσιών οδικών εμπορευματικών μεταφορών. Στο πλαίσιο του προσδιορισμού των απαιτήσεων των χρηστών του συστήματος οργανώθηκε μια συνάντηση στην οποία συμμετείχε ένα σημαντικό ποσοστό των μεταφορέων του νομού. Παρά την καλή προσπάθεια από το Εμπορικό Επιμελητήριο του νομού να παρουσιάσει τα θετικά στοιχεία της ερευνητικής πρότασης, η στάση τς πλειοψηφίας των μεταφορέων ήταν αρνητική και η μόνιμη επωδός εκ μέρους ήταν "αφήστε μας στη μιζέρια μας". Καμία διάθεση για αλλαγή, ούτε καν για εκμετάλλευση μιας δωρεάν ευκαιρίας που τους παρείχε το υπό ανάπτυξη σύστήμα. Φαντάζομαι ότι μετά από 7 χρόνια η κατάσταση δεν πρέπει είναι πολύ διαφορετική εφόσον δεν υπήρξαν αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του κλάδου.

Το αυτό φαντάζομαι και για την γενικότερη στάση και συμπεριφορά ορισμένων επαγγελματικών κλάδων σε περιστάσεις κατά τις οποίες θίγονται άμεσα τα συμφέροντά τους. Κάθε φορά βρισκόμαστε αντιμέτωποι με το ίδιο τροπάριο: μία επαγγελματική ομάδα κρατάει όμηρο μια ολόκληρη κοινωνία αποσύροντας από την αγορά τις υπηρεσίες που προσφέρει. Κάθε μα κάθε φορά αναρωτιέμαι τι κέρδος θεωρούν ότι αποκομίζουν όταν με αυτό το μέσο πίεσης φέρνουν απέναντί τους ολόκληρη την κοινωνία και αδιαφορούν για κάθε επίπτωση στην οικονομική ζωή - και ειδικά σε μία περίοδο που κάθε ευρώ στην αγορά είναι πολύτιμο. Είναι στρεβλή, και δυστυχώς ανησυχητικά δημοφιλής, η αντίληψη ότι για να περάσεις το μήνυμα που θέλεις πρέπει να χτυπήσεις εκείνον που πονάει περισσότερο, ειδικά όταν δε φταίει. Επιπλέον στη συγκεκριμένη περίπτωση η αντίληψη ότι δε μπορείς να επηρεάσεις τη διαμόρφωση μιας αγοράς στην οποία προσφέρεις το συντριπτικό ποσοστό υπηρεσιών είναι λανθασμένη.

Αλλά δυστυχώς ζούμε σε μια χώρα που τα στρεβλά θεωρούνται κεκτημένα και τα αυτονόητα κατακτήσεις. Όπως, λοιπόν, για τα αυτονόητα οφείλουμε να μην πανηγυρίζουμε όταν υλοποιούνται, έτσι οφείλουμε να επισημαίνουμε τις στρεβλώσεις που θεωρούνται κεκτημένα και ανέγγιχτα δικαιώματα.

This entry was posted in . Bookmark the permalink.

3 Responses to Επαναξιολογώντας τα κεκτημένα

  1. Οι 4 τελευταίες γραμμές συνοψίζουν την ελληνική κοινωνία. Μαζί με το αφήστε μας στην μιζέρια μας. Καμία διάθεση για αλλαγή, καμία διάθεση για προσφορά. Αντίσταση σε όλα!
    Ελπίζω κάποια πράγματα να αλλάξουν και μάλιστα γρήγορα.

  2. Νομίζω οτι ένας σημαντικότατος παράγοντας που περιπλέκει τα πράγματα είναι ότι η σημερινή κυβέρνηση ως αντιπολίτευση -δέκα μήνες πριν δηλαδή- αντιτίθονταν με κάθε τρόπο σε κάθε αλλαγή. Η καθιέρωση της νοοτροπίας "νόμος είναι το δίκιο του εργάτη/φοιτητή / ταρίφα/φορτηγατζή / συμβολαιογράφου / κτλ" είναι ευθύνη κυρίως του Πασόκ. Όταν γαλουχείς / εθίζεις 2 γενιές σε αυτή τη λογική, πώς να περάσεις αλλαγές, όσο αναγκαίες κι αν είναι;
    Κι έπειτα η δημιουργία νέων λειτουργικών θεσμών δεν μπορεί να γίνει /επιβληθεί εν μιά νυκτί με ένα νομοσχέδιο, αλλά χρειάζεται ενημέρωση, συζήτηση, χρόνος για να ζυμωθούν οι απόψεις κτλ.

    Αναρωτιέμαι αν υπάρχει άνθρωπος που να πιστεύει ότι μπορεί μέσα σε ένα εξάμηνο να γίνει σωστά και αποτελεσματικά το πέρασμα από τα διλήμματα του τύπου "Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα" στον ΔΝΤφερτο νεοφιλελευθερισμό.

  3. xtsanos says:

    Δε μπορεί αλλά φαίνεται ότι έτσι όπως τα καταφέραμε δεν υπάρχει άλλη λύση. Το σοκ θα είναι μεγάλο επειδή οι αλλαγές θα είναι απανωτές και τεράστιες.

Από το Blogger.