Επιβολή και επιλογή

Πιστεύω ότι κάθε μέτρο σχετικά με την απαγόρευση του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους οφείλει να βασίζεται στην ακόλουθη αρχή και μόνο: η υγεία των μη καπνιστών οφείλει να προστατεύεται από τη βλαβερή συνήθεια των καπνιστών. Αυτή και μόνο η αρχή θα αρκούσε για να δικαιολογήσει κάθε σχετικό μέτρο. Κάπνισμα στο γραφείο / στην εφορία / στο εστιατόριο; Απαγορεύεται γιατί οι μη καπνιστές δεν είναι υποχρεωμένοι να ανέχονται ούτε μία τζούρα από τον καπνό του τσιγάρου του καπνιστή, είτε τη στιγμή που την εκπνέει, είτε επειδή ο χώρος έχει "ποτίσει" από τον καπνό εκατοντάδων τσιγάρων.

Αυτή την αρχή μπορείς να την επιβάλλεις αν έχεις τους κατάλληλους μηχανισμούς. Ακούω για αυτόφωρα, λιμενικά, επόπτες υγείας, δημοτικές αστυνομίες και σκέφτομαι ότι μόνο να καταδίδουμε ο ένας τον άλλο δε μας έχουν ζητήσει ακόμα. Το νόημα όμως χάνεται όταν η συζήτηση περιστρέφεται μόνο γύρω από τους μηχανισμούς επιβολής. Το ζήτημα είναι να κατανοήσει ο ίδιος ο καπνιστής ότι η δική του επιλογή είναι ενοχλητική και επιβλαβής για όσους δεν την ακολουθούν και συνεπώς να πάψει να την εξασκεί σε εκείνους τους δημόσιους χώρους και εκείνες τις περιστάσεις που συγκεντρώνουν καπνιστές και μη καπνιστές. Κοινώς, να μην καπνίζει αδιαφορώντας παντελώς για το αν μπροστά του ή δίπλα του στέκεται ηλικιωμένος, έγκυος, παιδί ή ο οποιοσδήποτε ενήλικος. Το θέαμα γνωστό και συνηθισμένο στην Ελλάδα.


Όπως διάβασα εδώ, και νομίζω ότι συμπυκνώνει πολύ εύστοχα το μειονέκτημα κάθε απόφασης που επιβάλλει αλλαγές σε παγιωμένες συνήθειες, "[δεν] μπορείς να περιμένεις ότι θα αλλάξεις σε μία νύχτα, ή ακόμα και σε μία ολόκληρη ζωή, τον τρόπο που σκέφτεται ένα ολόκληρο έθνος" - πόσο μάλλον να επιβάλλεις τον καινούριο τρόπο σκέψης, θα πρόσθετα. Όμως η αλήθεια είναι ότι ως λαός δεν ενδιαφερόμαστε ιδιαίτερα για τα δικαίωματα των άλλων παρά μόνο όταν είναι και δικά μας. Πόσες φορές δεν έχεις μπει σε ταξί, σε δημόσια υπηρεσία, ακόμα και σε ιδιωτική επιχείρηση (τράπεζες ftw) και ο επαγγελματίας/υπάλληλος σε εξυπηρέτησε με τσιγάρο στο χέρι; Είναι ή δεν είναι αυτή αδιαφορία για την δική σου προσωπική επιλογή; Δε θα έπρεπε τουλάχιστον να σε ρωτήσει αν καπνίζεις πριν ανάψει; Προσωπικά μου έχει συμβεί άπειρες φορές και με ενοχλεί, παρότι είμαι περιστασιακός καπνιστής.

Επειδή λοιπόν στο συγκεκριμένο ζήτημα είμαστε ιδιαίτερα αγενείς, κοινώς δηλαδή τους γράφουμε όλους εκεί που δεν πιάνει μελάνι και προσπαθούμε να καπνίσουμε ακόμα και μέσα στο ασανσέρ (μου συνέβη μόλις την προηγούμενη εβδομάδα), η απαγόρευση είναι για εμένα δικαιολογημένη. Σε ό,τι αφορά στην εφαρμογή του νόμου, το ζητούμενο είναι να μην υπάρξουν ακραίες αντιδράσεις εκατέρωθεν, δηλαδή υπερβάλλων ζήλος από την πλευρά των αρχών που μπορεί να επιφέρει ακρότητες από την πλευρά των παρανομούντων. Η εφαρμογή του νόμου δεν θα είναι επιτυχημένη αν εκληφθεί ως μέτρο τιμωρίας των καπνιστών ή ενίσχυσης των πενιχρών δημόσιων οικονομικών, αλλά θα πρέπει να αναδειχτεί ως ο χαρακτήρας της ως μέτρου προστασίας των μη καπνιστών. Εξάλλου ο καπνιστής πρέπει να είναι ο μόνος που θα υφίσταται στο ακέραιο τις συνέπειες της επιλογής του, κι αυτό είναι το μεγαλύτερο δείγμα ελευθερίας επιλογής.

Image: © Savannah Red blog

This entry was posted in . Bookmark the permalink.

6 Responses to Επιβολή και επιλογή

  1. Ας ελπίσουμε ότι αυτή τη φορά η απαγόρευση θα ισχύσει. Ειλικρινά, έχω κουραστεί αυτον τον διαρκή αγώνα για το αυτονόητο που πρέπει να δίνουμε στην Ελλάδα. Και μόνο το γεγονός ότι πρέπει να επιχειρηματολογήσει κανείς εναντίον του καπνίσματος στους κλειστούς δημόσιους χώρους εν έτει 2010, δείχνει τον παραλογισμό του δημόσιου διαλόγου.

  2. Όπως βλέπουμε οδηγούς σε μηχανάκια με το κράνος στο χέρι, οδηγούς με το κινητό στο χέρι ή χωρίς ζώνη, βύσματα στο στρατό, λαδώματα σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες κλπ κλπ έτσι θα συνεχίσουμε να βλέπουμε και καπνιστές να καπνίζουν μέσα σε δημνόσιους χώρους. Ακριβώς επειδή όπως είπες δε μπορείς να αλλάξεις τη νοοτροπία ενός λαού σε μια μέρα. Και αφού δεν την άλλαξαν τόσοι νόμοι σε τόσους και τόσους τομείς της ζωής μας δεν βλέπω πώς μπορεί να αλλάξει σε αυτό το θέμα.

  3. xtsanos says:

    Φώτη, όσο κι αν συμφωνώ μαζί σου για τον αυτονόητο χαρακτήρα της απαγόρευσης άλλο τόσο ανησυχώ ότι αν της δοθεί ο χαρακτήρας της "επιβολής" δεν θα έχει το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Ειδικά από τη στιγμή που αποδεδειγμένα δεν έχεις τα μέσα ούτε την απαιτούμενη οργάνωση (και οργανωτικότητα) για να διαφυλάξεις την εφαρμογή του νόμου.

    Καλό παιδί, είναι αυτό που έλεγα πιο πάνω. Όχι επιβολή αλλά κατανόηση ότι την αρρώστια του ενός δεν πρέπει να την υφίσταται ο άλλος - και φυσικά ούτε τις συνέπειες.

  4. Με καλυψες πλήρως Χρηστάρα. Ο νομος ,ο νέος νομος ο 3868/10 αν δεν κανω λάθος, ο οποιος παρουσιάστηκε με τις γνωστες κυβερνητικες φανφάρες, εχει παρελθον την ουσιαστικά ΜΗ-ΕΦΑΡΜΟΓΗ του 3730/2008... Ο οποίος πρέβλεπε ήδη απ΄τον Iουλιο του '09 την "απόλυτη απαγόρευση καπνίσματος" σε δημοσιους κλειστους χώρους εργασίας π.χ. Μιλαμε η γυναικα , κι ειναι και νομικος προσπαθει να μας πεισει, καπνιστες και μη , ότι τωρα αγριεψαν τα πραγματα, τωρα το σώμα επιβολης προστιμων και ελεγχων θα λειτουργήσει, το οποιο σωμα αυτο προβλεπόταν απ΄τον προηγουμενο νόμο αλλα το μπουρδελο -Κράτος μας δεν το ειχε συστησει ακομη, προφανως επειδη τοτε , δεν πλησιαζαν εκλογες... ενω τώρα, που ενδεχομενως πρεπει να γινουν και προσληψεις, σου λεω εγω πως θα συγκροτηθει στο πι και φι. Ενα θελω να πω μονο, το κυνηγι μαγισσων και ο πατερναλισμος, τύπου πανηλιθιων και εκνευριστικων σποτ στον Σκάι ας πουμε με την εκνευριστικη φωνη της Γκίζας, δεν θα λυσουν το προβλημα ,για μενα. Εγω δεν καπνιζω, αλλα σε πληροφορω οτι ακομη περισσοτερο απο το ντουμάνιασμα σε κλειστο χώρο ή και κολλητά στη σταση του λεωφορείου ας πουμε, μ' ενοχλει η αγένεια και γαϊδουριά πολλων καπνιστών, οι οποιοι θεωρούν πως έχουν μονο αυτοι δικαιώματα. Η΄οτι σε τυχον σταθμιση που εκαναν απο μεσα τους, το δικο τους δικαίωμα ειναι παντα ΥΠΈΡΤΕΡΟ των δικαιωματων των μη καπνιστών.. Ειναι οπως διαφαίνεται στο κείμενό σου, θεμα παιδείας και καλλιεργειας. Η καταστολη το μονο που κάνει, ειναι επηρεασμός της εξωτερικης συμπεριφοράς, οχι των πεποιθησεων... Οταν ο αλλος , ο καπνιστης ειναι μαλάκας και θεωρει οτι επειδη π.χ. ειναι εργαζομενος αυτο τον κανει αυτοματως ταμπού, και ολοι πρεπει να υποκυπτουν στις επιθυμιες του για τσιγαρο, τοτε οσοι νομοι και να ψηφιστουν/εφαρμοστουν, το ιδιο ανενεργοι θα ειναι. Δεν ξερω αν θυμασαι ενα θεατρικο που ειχε ανεβει στο Αμόρε, πριν 10 χρονια νομιζω. Το εργο του Σέρτζι Μπελμπέλ ΜΕΤΑ ΤΗ ΒΡΟΧΗ, οπου οι εργαζομενοι μεγαλης πολυεθνικης, εξοριζονται στην ταρατσα για να καπνίσουν, επειδη το καπνισμα απγορευεται εντος του κτιριου. Δεν υπάρχουν ουτε ειδικοι χωροι για τους καπνιζοντες... Τα άκρα, οπως γραφεις κι εσυ δεν ειναι η λύση, μη σου πω οτι και η γελοιογραφια ειναι απιστευτα εύστοχη.

  5. Ισως ενδιαφέρει και μια κάπως διαφορετική άποψη στο "Ελευθερία, ευθύνη και κάπνισμα" "http://firiki2010.wordpress.com/
    Το κάπνισμα κάνει κακό κι ενοχλεί Βεβαιότατα! Μέχρι που φτάνει το δικαίωμα και η υποχρέωση της προστασίας? Και τα διάφορα άλλα κακά κι ενοχλητικά?

  6. xtsanos says:

    Kate, είναι πρωτίστως θέμα παιδείας. Όταν όμως ο ταρίφας καπνίζει μέσα στο ταξί του με επιβάτη έγκυο γυναίκα (το άκουσα και έφριξα), ή το κάθε φουγάρο προσπαθεί να μπει σε ασανσέρ δημοσίου κτιρίου με την τσιγαρούμπα στο χέρι, πόσο να το αντέξεις και να μην τους διαολοστείλεις όλους; Σε αυτές τις περιπτώσεις το επιβάλλεις και δε δέχεσαι κουβέντα.

    Firiki, διάβασα το post και έκανα ένα σχόλιο, το οποίο αντιγράφω κι εδώ. Νομίζω ότι οποιαδήποτε προσωπική δραστηριότητα που επηρεάζει αρνητικά τον συνάνθρωπο πρέπει να περιορίζεται. Το να τρώει και να πίνει κανείς τα άντερά του είναι μια καθαρά προσωπική υπόθεση - αυτό δε σημαίνει ότι τους αφήνουμε έρμαια των παθών τους, αλλά εκεί το πρόβλημα είναι καθαρά προσωπικό. Όμως το να με αναγκάζει κανείς να εισπνέω τον καπνό του είναι πραγματικά εγκληματικό. Δεν έχουν σημασία τα νούμερα, δεν κρίνεται εκ του αποτελέσματος η αναγκαιότητα της απαγόρευσης. Δηλαδή αν μελέτες έδειχναν ότι το παθητικό κάπνισμα δεν συνδέεται με θανάτους μη καπνιστών θα ήμασταν υποχρεωμένοι να δεχόμαστε στα πνευμόνια μας και στα ρούχα μας τον καπνό του κάθε φουγάρου; Δε νομίζω.

Από το Blogger.