Τα όρια της επικοινωνίας

Με αφορμή αυτό το άρθρο στο Wired (ευχαριστίες στον @asteris) που διερωτάται για τη χρησιμότητα των χιλιάδων μελών σε ένα προσωπικό online κοινωνικό δίκτυο και υποστηρίζει την ουσιαστική επικοινωνία με ένα διαχειρίσιμο αριθμό μελών, ήθελα να καταθέσω δύο σύντομες σκέψεις που προέκυψαν από τη συμμετοχή μου στο Twitter εδώ και ένα περίπου χρόνο.

Πρώτον, η (μικρο)διασημότητα που μπορεί να αποκτηθεί (όταν δεν προϋπάρχει), και που συνήθως μεταφράζεται σε μερικές χιλιάδες followers, μπορεί να αποτελέσει κακό οδηγό συμπεριφοράς. Ελιτίστικες και αγενείς συμπεριφορές μπορούν να προκύψουν από τη νεοαποκτηθείσα δημοσιότητα ως αποτέλεσμα κακού χειρισμού της τελευταίας. Όταν, μάλιστα, η αγένεια και ο ελιτισμός βασίζονται σε υπεροψία που προκύπτει από την επαγγελματική (ή έστω περιστασιακή) ενασχόληση με τον ευρύτερο χώρο των social media, τότε το πρόβλημα είναι βαθύτερο και αφορά την πραγματική προσωπικότητα του ατόμου και όχι την δικτυακή. Παραδείγματα υπάρχουν και μάλιστα πολύ πρόσφατα. Από την άλλη, όμως, η σωστή διαχείριση του δικτύου μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση του προσωπικού χαρακτήρα της επικοινωνίας ακόμα κι αν κάποιος σκαρφαλώσει στα κατώτερα επίπεδα της μικροδημοσιότητας. Ένα φιλτράρισμα των ατόμων με τους οποίους κανείς θα επιλέγει να συναναστρέφεται μπορεί να δώσει στη δικτυακή συναναστροφή μια προσωπική χροιά. Κανείς δεν μπορεί να απαγορεύσει σε κάποιον να τον ακολουθεί, όμως είναι θεμιτό να μπορεί ο ίδιος να επιλέγει αν θα ανταποδώσει το follow. Αρκεί, πάντα, να μην αποτελεί μοναδικό στόχο η ενίσχυση της ματαιοδοξίας (self-importance is the word) μέσω π.χ, της αύξησης του λόγου followers/friends.



Δεύτερον, πέρα από ένα σημείο εξάπλωσης του δικτύου, η διαχείρισή του δυσχεραίνει εκθετικά και η σχέση μεταξύ μεγέθους δικτύου και ουσίας της επικοινωνίας αντιστρέφεται. Το ποσοστό των followers που είναι και πραγματικοί συμμετέχοντες σε συζητήσεις φθίνει, ενώ ο κάτοχος του λογαριασμού μετατρέπεται σε "broadcaster" εξαιτίας της πεπερασμένης δυνατότητάς του να παρακολουθεί και να απαντάει με τον ίδιο ρυθμό όταν το δίκτυό του ήταν 20 και 30 φορές μικρότερο. Επιπλέον, πέρα από αυτό το σημείο λειτουργεί και το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα της μικροδιασημότητας που προσθέτει followers που ακολουθούν επειδή βρίσκουν ενδιαφέροντα τα γραφόμενα και όχι επειδή περιμένουν ουσιαστική επικοινωνία μέσα στο πλήθος των χιλιάδων followers. Εντάξει, στις περιπτώσεις πραγματικών big time celebrities όπως ο Ashton Kutcher ή η Lady Gaga, το follow ικανοποιεί μια ηδονοβλεπτική ψευδο-ανάγκη και μια αίσθηση "εγγύτητας" προς το διάσημο πρόσωπο - και μερικές φορές μια απάντηση σε κάποιο μήνυμα που θα μνημονεύεις στον αιώνα τον άπαντα. Σε όσους όμως έχουν καταφέρει να συγκεντρώσουν έναν σημαντικό αριθμό followers, το να προστεθούν κι άλλοι πιθανότατα δεν αυξάνει την διάδραση. Ένα ερώτημά μου είναι ποιος είναι αυτός ο αριθμός ή μάλλον πώς προσεγγίζεται στο χώρο των online κοινωνικών επαφών και κάπου εκεί σταματά η άποψη και η όποια γνώση μου για το θέμα.

Όσο για το ψευδό-δίλημμα Facebook ή Twitter, νομίζω ότι δε στέκει καν με δεδομένη την πληθώρα από πλατφόρμες με διαφορετικά χαρακτηριστικά που καλύπτουν διαφορετικές μορφές δικτύωσης. Αν έπρεπε όμως να επιλέξω μεταξύ των δύο θα διάλεγα Twitter με τα χέρια κάτω. Περισσότερα σε επόμενο post.

This entry was posted in . Bookmark the permalink.

5 Responses to Τα όρια της επικοινωνίας

  1. Crucilla says:

    Λυπάμαι που ίσως ακουστώ αφοριστική αλλά είναι θέμα θέμα ηθικής και αυτογνωσίας. Όπως όλα τα social media, το twitter ακολουθεί την πορεία των blogs, του Facebook (μιλώντας πάντα για τις δικές μου εμπειρίες, δεν γνωρίζω τι γίνεται παραέξω) και πέφτει στη λογική "Ποιος την έχει πιο μεγάλη (sic);".
    Ορισμένοι αγνοούν ανθρώπους που τους απευθύνουν το λόγο, άλλοι απειλούν αντί να πράττουν ( "πωπω αν συνεχίσεις έτσι θα φας ένα unfollow") και διάφορα άλλα τέτοια που κατά τη γνώμη μου πιστοποιούν την πεποίθηση της γενικότερης ποσοτικής αποτίμησης των πάντων. Πολλοί βάλθηκαν να γίνουν opinion leaders ο καθένας για τους δικούς του λόγους.

  2. xtsanos says:

    Συμφωνώ, αν και νομίζω ότι στο FB η ποσοτικοποίηση είναι λιγότερο σημαντική γιατί η δύναμή του ως μέσου διαμόρφωσης γνώμης είναι μικρότερη. Μια πλατφόρμα στην οποία η μέτρηση των ποσοτικών χαρακτηριστικών θα ήταν δευτερεύουσα (ή ανύπαρκτη) θα ήταν ενδιαφέρον πείραμα, αλλά δε νομίζω ότι είναι εφικτό. Εξάλλου, και οι opinion leaders χρειάζονται και αυτοί που τους ξεχωρίζει το πλήθος, όχι όμως αυτοί που έχουν αυτοανακηρυχτεί τέτοιοι.

    Αλλά, όπως προείπες, η αγένεια και ο ελιτισμός είναι θέμα προσωπικής ηθικής, και η online εκδήλωσή της αποτελεί απλά μία από τις πολλές εκφάνσεις.

  3. Crucilla says:

    Η μόνη μου προσθήκη είναι ότι υπάρχουν μηχανισμοί βάσει των οποίων ελέγχεις το πλήθος ακόμα και στο επίπεδο του Twitter και αναδεικνύεσαι ως opinion leader με κίβδηλο και λαϊκίστικο τρόπο σε όρους φτηνού self- marketing.

  4. [i]λειτουργεί και το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα της μικροδιασημότητας που προσθέτει followers που ακολουθούν επειδή βρίσκουν ενδιαφέροντα τα γραφόμενα και όχι επειδή περιμένουν ουσιαστική επικοινωνία μέσα στο πλήθος των χιλιάδων followers.[/i]

    Θα πρέπει ίσως να συμπεριλάβουμε την περίπτωση όπου οι followers βρίσκουν ενδιαφέροντα αυτά που γράφονται μόνο και μόνο από το ποιός είναι ο πομπός (η μικροδιασημότητα) και όχι γιατί τα βρίσκουν πραγματικά ενδιαφέροντα ή είναι.
    Με λίγα λόγια, εάν μια μικροδιασημότητα γράψει ή παραπέμψει σε κάτι τετριμμένο και ανούσιο τα re-posts/tweets κλπ θα πιάσουν φωτιά, ενώ ακόμα και το πλεόν ενδιαφέρον του άσημου θα το φάει το σκοτάδι.

    Ως προς την αγένεια συμφωνώ αρκετά με την Crucilia. Οι διασημότητες αγνοούν, όχι μόνο επειδή αδυνατόυν να ανταποκριθούν, αλλά επειδή απαξιούν να ασχοληθούν με την plebs. Κάποιες φορές θα ασχοληθούν και κάποιες φορές, βέβαια, θα διαφωνήσουν με τον χειρότερο δυνατό τρόπο νομίζοντας ότι η διασημότητά τους τούς επιτρέπει να προβαίνουν σε κάτι, που μοιάζει αρκετά με cyberbullying.

    Και να σκεφτείς κιόλας ότι και οι (καθ' ημάς) μικροδιασημότητες απέκτησαν την φήμη τους χάρη σε μια τεχνολογία για την βάση -τουλάχιστον- της οποίας ούτε έκαναν κάτι, ούτε την είχαν φανταστεί.

    Πάντως, φαίνεται να υπάρχει και κάποιος θαυμασμός για την αγένεια των διασήμων εντός και εκτός δικτύων. Πρόσφατα στους ft δημοσιογράφος θαύμαζε το αγενές ύφος επικοινωνίας γνωστού επιχειρηματία προς κάποια φοιτήτρια, που ήθελε κάποιες πληροφορίες (αρκετά επίμονα είναι αλήθεια).
    Ίσως όπως οι πλούσιοι δεν είναι "τρελλοί", αλλά "εκκεντρικοί", έτσι και οι (μικρο)διασημότητες δεν είναι αγενείς, αλλά "έχουν ιδιαίτερο τρόπο έκφρασης" κλπ.
    Καλημέρα

  5. xtsanos says:

    Ως προς το πρώτο σημείο συμφωνώ απόλυτα και απορώ πώς δεν το ανέφερα κι εγώ. Ως προς την αγένεια / ελιτισμό / ιδιαίτερο τρόπο έκφρασης, νομίζω ότι έχει να κάνει με την αντοχή και την ακεραιότητα του χαρακτήρα. Πολύ εύκολα μπορείς να παρασυρθείς από το μικρόκοσμο στον οποίο ζεις και κινείσαι, επειδή π.χ. είσαι ο αρχισυντάκτης της Lifo, ένας μπλόγκερ που η φήμη του ξέφυγε από τα στενά πλαίσια της μπλογκόσφαιρας ή ένας twitterer με μπόλικους followers. Θεωρώ ότι για πραγματικές διασημότητες δικαιολογείται ένας βαθμός έπαρσης, αλλά για microfamous περσόνες η έπαρση φαντάζει γελοία.

    Το θέμα πάντως είναι να συνειδητοποιήσεις ποια είναι η θέση σου in the grand scheme of things που λένε και στο χωριό μου.

Από το Blogger.