Περί ηθικού πανικού


Αυτή η φωτογραφία, τραβηγμένη χτες το πρωί κοντά στο γραφείο μου στην Κυψέλη, επιδέχεται πολλών ερμηνειών που μπορούν να προκύψουν μετά από περισσότερη ή λιγότερη σκέψη. Επειδή θεωρώ ότι οι αυτόματες και λιγότερο επεξεργασμένες αντιδράσεις και ερμηνείες είναι αυτές που εκφράζουν τις πραγματικές αντιλήψεις χωρίς το "ραφινάρισμα" της νοητικής επεξεργασίας, η πρώτη σκέψη που μου ήρθε στο μυαλό όταν είδα την πεταμένη τσάντα με στενοχώρησε γιατί ήταν αυτή ακριβώς που δεν θα ήθελα να είναι: Κυψέλη - εγκληματικότητα - ενδεχομένως μετανάστες - ληστεία - διαφυγή - πέταγμα της τσάντας.

Όσο κι αν θέλω λοιπόν να το παίζω ανεπηρέαστος από την καθημερινή και συνεχή τρομολαγνεία, τελικά δεν τα καταφέρνω να μην επηρεαστώ. Αποφεύγω να κυκλοφορώ στο τρίγωνο Ομόνοια-Βάθης-Πλ. Καραϊσκάκη με το αυτοκίνητο όταν έχει σκοτεινιάσει (για πόδια μόνο μέρα και υπό προϋποθέσεις) και όποτε πρέπει να το κάνω κλειδαμπαρώνομαι και κρύβω τσάντες, κινητά, πορτοφόλια. Κάθε φορά που αλλάζω πεζοδρόμιο μεταφέρω την τσάντα στο χέρι που βρίσκεται στη μέσα μεριά του δρόμου. Μέρη οικεία για εμένα μέχρι πριν από μερικά χρόνια (Ευριπίδου - στο Soul είχα περάσει αρκετά βράδια, Πλατεία Θεάτρου - παρκάρισμα Σάββατο πρωί για ψώνια στη Βαρβάκειο) πλέον τα θεωρώ απροσπέλαστα. Νομίζω ότι το αίσθημα ανασφάλειας στις συγκεκριμένες περιοχές είναι δικαιολογημένο - όταν όμως παύει να συνδέεται μόνο με τις κοινωνικές ιδιαιτερότητες αυτών των περιοχών και εμφανίζεται παντού (έστω και σε χαμηλότερο βαθμό), ακόμα και όταν π.χ. περπατάς στα Ιλίσια ή τρέχεις στην Πανεπιστημιούπολη, τότε κάτι δεν πάει καλά.

Αυτό που δεν πάει καλά είναι η ο διαχωρισμός και η αναγνώριση των χαρακτηριστικών που κάνουν κάθε κατάσταση διαφορετική και των πιθανοτήτων που δημιουργούνται για να παραχθεί ένα αρνητικό αποτέλεσμα σε μία δεδομένη κατάσταση. Εν ολίγοις, η άκριτη ισοπέδωση είναι δείγμα του ηθικού πανικού που έχει επηρεάσει την κοινωνία στο συγκεκριμένο ζήτημα: συλλογική επικινδυνότητα όλων των μεταναστών, αδυναμία και έλλειψη επιθυμίας ενσωμάτωσής τους στην ελληνική κοινωνία, απουσία "ασφαλών" περιοχών. Μόνο που ποτέ δεν περίμενα ότι αυτός ο ηθικός πανικός θα είχε προσωπική επίδραση και σε εμένα, κι αυτό είναι κάτι που δεν ξέρω πώς να το αντιμετωπίσω.

Μου δημιουργούνται λοιπόν μια σειρά από ερωτήματα: πώς αντιμετωπίζονται τα προσωπικά συναισθήματα ηθικού πανικού; Πώς μπορείς να μην επηρεάζεσαι σε ατομικό επίπεδο από το συλλογικό/κοινωνικό mindset; Σε τελική ανάλυση, είναι υγιές να μην επηρεάζεσαι; Aν όχι, τότε ποια είναι η σωστή (όπως κι αν αντιλαμβάνεται καθένας αυτό τον όρο) επιρροή ενός αρνητικού φαινομένου;

This entry was posted in . Bookmark the permalink.

7 Responses to Περί ηθικού πανικού

  1. Είναι δύσκολο το φιλτράρισμα της πληροφορίας. Ειδικά όταν είναι αρκετά ενοχοποιητική για μέρη, καταστάσεις κτλ.
    Από την άλλη πχ υπάρχει πολύς κόσμος που περνάει σφιγμένος από τα Εξάρχεια. Πού βρίσκεται άραγε η πραγματικότητα και που ξεκινάει η φοβία και ο ρατσισμός;
    Επιλέγω να είμαι προσεκτικός παντού, σ'αυτό έχω καταλήξει προς το παρόν.

  2. Το θέμα αυτό με απασχολεί κι εμένα πολύ. Δεν μπορώ να πιστέψω για τον εαυτό μου οτι το κάνω. Κι όμως, επηρεαζόμαστε.

  3. Η κόρη μου δεν θέλει να ακούει να λένε τους τσιγγάνους γύφτους, τους λέει Ρομά. Δεν χάνει ευκαιρία να τοποθετηθεί υπερ λαθρομεταναστών,ομοφυλοφίλων και κάθε μειονοτικής ομάδας. Προφανώς είναι απο τα τελευταία πλάσματα στον κόσμο που θα μπορούσες να πεις ρατσίστρια. Πριν 2-3 μήνες περνούσαμε με το αυτοκίνητο από κάποια "περίεργη" περιοχή."Δεν κλείνεις καλύτερα τα παράθυρα!" μου είπε.
    ΟΚ Υπάρχει πολλή μυθολογία και μυθολογία υπάρχει και για αντίστοιχες περιοχές ευρωπαικών μεγαλουπόλεων. Αλλά δεν υπάρχει μόνο μυθολογία. Υπάρχει πρόβλημα πραγματικό και είναι απολύτως λογικό να υπάρχει όταν συσσωρεύονται λαθρομετανάστες με εντελώς διαφορετικές κουλτούρες που κάπως πρέπει να επιβιώσουν. Υπάρχει πρόβλημα γιατί πια δεν μπορούμε να βάλουμε και να εφαρμόσουμε κανόνες.Και θα συνεχίσει να υπάρχει όσο νομίζουμε ότι οι φόβοι μας προέρχονται από κάποιον υφέρποντα ρατσισμό ή απλώς κακό φιλτράρισμα των πληροφοριών. Υπάρχει πρόβλημα κι όσο δεν το παραδεχόμαστε χειροτερεύουμε και τη δική μας θέση αλλά και τη δικιά τους. Και θα φοβόμαστε διαρκώς περισσότερο .... και οι δύο.

  4. xtsanos says:

    Kitsomitse, είναι περίεργο. Στα Εξάρχεια δεν αισθάνομαι καμία ανασφάλεια. Αυτό το αίσθημα για αυξημένη "προσοχή παντού" είναι που με προβληματίζει, χωρίς να ξέρω αν είναι σωστό ή λάθος.

    Κατερίνα, πρέπει να τα πούμε από κοντά. Stay tuned for invitation :-)

    firiki2010, δε διαφωνώ. Το θέμα για εμένα είναι πού ξεκινά η δικαιολογημένη ανησυχία και που ο αδικαιολόγητος πανικός.

  5. Περπατάω πολύ στο κέντρο όταν βρίσκομαι στην Αθήνα και δεν έχω αισθανθεί ποτέ φόβο ή απειλή. Και παρά το τι μπορεί κάποιοι να πιστεύεουν ή να διακινούν τα Εξάρχεια παραμένουν μια ωραία γειτονιά, από τις λίγες αθηναϊκές με χρώμα και ύφος.

    Από την άλλη στο τρίγωνο Ομόνοια-Βάθης-Καραϊσκάκη το πρόβλημα είναι υπαρκτό και δεν αντιμετωπίζεται εύκολα. Ουσιαστικά εκεί δοκιμάζονται πεποιθήσεις και τοτέμ μας.

  6. Στα Εξάρχεια ποτέ δεν ένιωσα φόβο. Νιώθω κάπως σαν το σπίτι μου. Από την άλλη, το ομολογώ, όποτε περνώ βράδυ από την Πειραιώς, κοντά στην Ομόνοια, κάνω ζιγκ ζάγκ για να μην περάσω από ένα συγκεκριμένο πεζοδρόμιο. Είναι ειλικρινής ο φόβος μου, αυτό είναι που με ενοχλεί.

    Πράγματι Χρήστο, νομίζω πως αυτή η συνάντηση είναι long overdue. Εξάλλου νομίζω πως είναι ένα σκιουράκι που πρέπει να γνωρίσεις :-)

  7. xtsanos says:

    Φώτη και Κατερίνα, κι εγώ αισθάνομαι οικεία στα Εξάρχεια και ανήσυχα στους δρόμους του τριγώνου που περιέγραψα. Νομίζω πάντως ότι τη "δοκιμασία των πεποιθήσεων και των τοτέμ μας" που είπε ο Φώτης εγώ αρχίζω και τη χάνω, γιαυτό και το post...

Από το Blogger.