Archive for 2011

New year's re(v)olutions

Ακούγεται αστείο να πρέπει να θέτεις στόχους κάθε που αλλάζει ο χρόνος, όταν δεν ξέρεις τι θα σου ξημερώσει την επόμενη μέρα. Αντί λοιπόν για στόχους που κατά πάσα πιθανότητα όχι μόνο δε θα επιτύχεις αλλά δε θα αγγίξεις καν, προσπάθησε να κάνεις πράξη όποια αλλαγή εμφανιστεί ευεπίφορη στη δική σου θέληση. Γιατί αυτό που θα σου δώσει ώθηση προς τα μπρος δεν είναι τα μεγάλα και ανεπίτευκτα resolutions αλλά τα μικρά, προσωπικά και εφικτά revolutions.

Καλή χρονιά σε όλους :-)

Posted in | 3 Comments

Οι νοσταλγοί, οι έκπληκτοι και οι εκμεταλλευτές

Οι αναφορές λένε ότι τη 17η Νοεμβρίου, ο Αρχηγός των τεταρτοετών στη Σχολή Ευελπίδων, που ήταν συγκεντρωμένοι στο αμφιθέατρο της Σχολής, έδωσε εντολή σε αλλοδαπούς και Κύπριους να φύγουν από την αίθουσα και μετά άρχισε να κηρύσσει υπέρ της χούντας. Κλείνοντας, άρχισε να τραγουδά κάποιο χουντοΰμνο στον οποίο η πλειοψηφία των παρευρισκόμενων όχι μόνο δεν αντέδρασε αρνητικά αλλά επευφημούσε.

Το γεγονός είναι ανατριχιαστικό από όποια πλευρά κι αν το εξετάσει κανείς. Ακόμα πιο επίφοβο όμως είναι το γεγονός ότι για μία ακόμα φορά η κοινωνία αντέδρασε με "έκπληξη" και "σοκ". Κι αυτό είναι επίφοβο για δύο λόγους: πρώτο, γιατί όποιος έχει υπηρετήσει στον ΕΣ, έστω και πρόσφατα ή/και για λίγο χρόνο κι έχει τα μάτια του ανοιχτά, συνειδητοποιεί ότι και τέτοιες απόψεις υπάρχουν και πρόσφορο έδαφος για να αναπτυχθούν. Δεύτερο, γιατί σε κοινωνικές συνθήκες που ρέπουν προς τα άκρα, όπως οι σημερινές, οι ακραίες απόψεις (είτε προς τα δεξιά είτε προς τα αριστερά) συγκλίνουν προς το μέσο. Είναι λοιπόν ανησυχητικό ότι κάποιοι εξεπλάγησαν με την ανακάλυψη "σταγονιδίων" και στις ΕΔ.

Ένα άλλο σημείο έχει να κάνει με την σύνδεση του συγκεκριμένου γεγονότος με τις πρόσφατες φήμες περί πραξικοπήματος που λέγεται ότι εξυπηρετούν πολιτικούς σκοπούς. Διάβασα μία άποψη που προσπαθεί να μειώσει τη σημασία του γεγονότος περιορίζοντάς το σε "έναν Εύελπι" και συνδέοντάς το με τις προαναφερθείσες φήμες (που μένει να αποδειχθεί από τον ιστορικό του μέλλοντος αν ευσταθούν ή όχι). Είναι και η δική μου αίσθηση ότι τα δύο ζητήματα δε συνδέονται άμεσα. Ταυτόχρονα, όμως, πιστεύω ότι αυτό που συνέβη στη Σχολή Ευελπίδων είναι ένα μήνυμα που λέει ότι σε αυτό το ρευστό περιβάλλον όσοι πιστεύουν σε άλλου είδους "λύσεις" βρίσκουν έδαφος να εκφραστούν και τρόπο να μετρήσουν τις δυνάμεις τους. Η ρευστότητα ενισχύει τις διάφορες ζυμώσεις, κι από μερικές από αυτές εκκολάπτονται τα αυγά και βγαίνουν τα φίδια.

Το επιχείρημα ότι "κάποιοι προσπαθούν να κρύψουν τη δική τους γύμνια" πίσω από τη διασπορά φημών περί ανάφλεξης των χουντικών ενστίκτων είναι στρουθοκαμηλισμός μπροστά σε ένα φαινόμενο που όλοι γνωρίζουν. Η πολιτική αντίδραση απλά ελπίζω να έχει περισσότερα επίπεδα αντιμετώπισης πέρα από τα τυπικά (τελεσίγραφα περί ανεκτών συμπεριφορών, δέουσες ενέργειες, ΕΔΕ κλπ.) Επίσης, οι κραυγές που χαρακτηρίζουν τη σημερινή κατάσταση ως "χούντα" πρέπει να στραφούν και προς την ουσιαστικότερη μορφή κατάλυσης της δημοκρατίας που πρεσβεύουν οι νοσταλγοί της "επανάστασης", εκείνη στην οποία δεν έχεις το δικαίωμα να εκφράζεσαι περί "χούντας". Σε κάθε περίπτωση, είναι ένα ζήτημα που όσο το αγνοείς ή προσπαθείς να το μεταφράσεις με πολιτικούς όρους ή να το προσαρμόσεις σε συγκεκριμένα συμφέροντα και πολιτικούς σκοπούς, τόσο περισσότερο έδαφος θα του δίνεις για να αναπτυχθεί.

Για τέλος, ορισμένα άρθρα προς ανάγνωση και σκέψη:

- Το αντίστοιχο ρεπορτάζ του news247.gr είναι ενδιαφέρον όχι τόσο για το περιεχόμενό του αλλά για τα σχόλια της πλειοψηφίας των αναγνωστών. Δεν ξέρω πόσοι είναι troll, αλλά φαντάζομαι όχι όλοι - κι εκεί είναι το ανατριχιαστικό...
- Το πλήρες ρεπορτάζ του Βήματος που έφερε το θέμα στο προσκήνιο.
- Ρεπορτάζ του onalert.gr για την επιχείρηση παρακολούθησης αξιωματικών ύποπτων για εκτροπή, που έφερε τον κωδικό "Βελισσάριος".

Posted in | Leave a comment

"Λάκης, ο λαϊκιστής" του Ηλία Κανέλλη

Δε συνηθίζω σε αυτό το μπλογκ να παραθέτω άρθρα τρίτων, το θεωρώ λίγο εύκολη λύση και ιδιαίτερα αν γίνεται συχνά. Όμως σήμερα θα κάνω μια εξαίρεση: το άρθρο του Ηλία Κανέλλη που δημοσιεύτηκε στο The Books Journal είναι η πληρέστερη και πιο διεισδυτική κριτική στο φαινόμενο "Αλ Τσαντίρι News" που έχω διαβάσει μέχρι σήμερα - και έχουν γραφτεί πολλές. Θα έλεγα ότι είναι η definitive προσέγγιση και σύνδεση του φαινομένου με τα φοβικά και συντηρητικά σύνδρομα που κρατούν δέσμια την ελληνική κοινωνία και του ρόλου του στη διατήρηση και ενίσχυσή τους, ειδικά σε μία εποχή που η απαλλαγή από αυτά είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την έξοδο από τον φαύλο κύκλο της οικονομικής κρίσης και της κοινωνικής κατάπτωσης.

Παραθέτω ορισμένα τμήματα για να πάρετε μια ιδέα:

Επιλεγμένη οπτική γωνία: αυτό είναι το χαρακτηριστικό των εκπομπών του Λαζόπουλου. Είναι η γωνία του μονίμως διαμαρτυρόμενου Έλληνα, του φοβικού προς οποιαδήποτε πρόκληση, του κλειστού στο καβούκι ενός απομονωμένου έθνους-κράτους που διεκδικεί από την πολιτεία να τον φροντίζει όπως οι γονείς τα ανήλικα. Η γωνία του πιο φοβικού συντηρητισμού απέναντι σε οποιαδήποτε νεωτερικότητα.


Ο μονοδιάστατος χαρακτήρας της πολιτικής σάτιρας του Λαζόπουλου είναι εντυπωσιακός. Στον κόσμο του, τα πρόσωπα χωρίζονται σε καλούς και κακούς. Καλοί είναι όσοι εχθρεύονται την Ευρώπη, το Μνημόνιο, το ΠΑΣΟΚ. Κακοί είναι όλοι οι υπόλοιποι. Το Αλ-Τσαντίρι News πρέπει να είναι μια από τις τελευταίες μυθοπλασίες που προσφεύγει στον απόλυτο μανιχαϊσμό για να διεκδικήσει την ταύτιση των θεατών της.


Πολιτικά αδαής, μονολιθικός, ναΐφ, αντιευρωπαίος, ο Λάκης Λαζόπουλος υπήρξε και παραμένει ένας δογματικός. Ισχύς του, η λήθη – κι ας έχει, κατά καιρούς, επικαλεσθεί στις τηλεοπτικές του εκπομπές τη διαπλαστική ισχύ της ιστορίας.


Ολόκληρο το καταιγιστικό κείμενο μπορείτε να το διαβάσετε εδώ.

Posted in | Leave a comment

Και εγένετο forever delayed

Γκουχ, γκουχ.


Όπως έχετε πολυκαταλάβει όσοι διαβάζετε, τούτο το μπλογκ έχει μπει ελαφρώς στον πάγο. Δε θα αναλύσω γιατί, απλώς έχει χάσει την αρχική του ορμή. Όμως η ανάγκη να μοιράζομαι (γενικώς) παραμένει. Σκέφτηκα, λοιπόν, ότι μια απλούστερη πλατφόρμα ίσως με ξεκουνήσει. Και εγένετο forever delayed.

Αυτά τα δύο μπλογκ θα πορεύονται συμπληρωματικά. Τούτο θα ανανεώνεται λίγο σπανιότερα σε σχέση με τις καλές εποχές, αλλά τα post του θα είναι πιο εκτενή. Το αντίθετο θα συμβαίνει με το άλλο micro-blog - στόχος είναι η καθημερινή ανανέωση, έστω και με ένα link, μια φωτογραφία, ένα βίντεο. Το εξαιρετικά λιτό format του Posterous είναι ιδανικό για μικρές και συχνές αναρτήσεις. Ευελπιστώ ότι γράφοντας με συντομία στο forever delayed θα ανεβάσω ταχύτητα κι εδώ. Αυτά για την ώρα.

Κάτι τελευταίο: το forever delayed είναι στα αγγλικά. Πάντα ήθελα να ξεπεράσω τον περιορισμό του να γράφεις στα ελληνικά και αυτή ίσως είναι μια καλή ευκαιρία. Εξάλλου, δεύτερο μπλογκ στα ελληνικά δεν πολυέχει νόημα. Όσοι πιστοί προσέλθετε, εννοείται ότι είστε καλοδεχούμενοι :-)

Posted in | Leave a comment

Streetwise

Το τμήμα της Ερμού από την Πλατεία Ασωμάτων ως την Πειραιώς πεζοδρομήθηκε το 2003-4 ενόψει Ολυμπιακών Αγώνων, επεκτείνοντας τον Μεγάλο Περίπατο που ξεκινά από τη Λεωφόρο Αμαλίας και φτάνει στο Θησείο. Πριν την πεζοδρόμηση ήταν ένας ακόμα άσχημος και απεριποίητος δρόμος του κέντρου της Αθήνας. Θυμάμαι που μερικές φορές ο δρόμος μας έβγαζε με τον πατέρα μου στο κυριακάτικο παζάρι των (άρτι αφιχθέντων) Ρώσων μεταναστών, 20 χρόνια πίσω. Εκεί μπορούσες να βρεις από ρούχα και είδη σπιτιού μέχρι κυάλια και φουσκωτές βάρκες - κατευθείαν από το ρωσικό στρατό. Α, και αυτοκίνητα - το μοναδικό αντίστοιχο παζάρι σήμερα γίνεται στο Σχιστό.

Εκείνο το καταθλιπτικό σκηνικό - άνθρωποι που ξεπουλούσαν την περιουσία τους, άσφαλτος, τσιμέντο, οι παράγκες της Κορεάτικης Αγοράς - έχει αντικατασταθεί από το, κατά τη γνώμη μου, ομορφότερο τμήμα του Μεγάλου Περιπάτου. Αυτό το μισό χιλιόμετρο πεζόδρομου που ξεκινάει από το νεοκλασικό κτίριο του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων και συνεχίζει δίπλα στο αρχαιολογικό πάρκο του Κεραμεικού (μου φέρνει στο νου κάτι από Via dei Fori Imperiali), μπλέκεται με την εκκλησία της Αγίας Τριάδας στο βάθος και καταλήγει στο industrial πλέγμα της Τεχνόπολης συνενώνει τυπικά χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής του αθηναϊκού κέντρου.

Τέλος πάντων, άλλο θέλω να γράψω. Το τμήμα αυτό της Ερμού φιλοξενεί ορισμένα από τα πιο ιντριγκαδόρικα γκραφίτι, συνθήματα και γενικώς στοιχεία urban statement πάνω σε τοίχους κτισμάτων και περιφράξεων. Αυτή η σοφία του δρόμου σου κλείνει το μάτι, σε ταρακουνάει, απαιτεί, σε κάνει να αναρωτιέσαι, αλλά ποτέ δεν την προσπερνάς αδιάφορα :-)


Καλωσόρισμα


Προσγείωση


Υπόσχεση / Απειλή (;)


Απλά υπέροχο


Διάλογος




Politically incorrect


Career counselling


Bilbao-wow-wow


- no title -

Posted in | Leave a comment

Μερικές καινούριες νότες και τη βγάζουμε για λίγο καιρό ακόμα

Πριν το "Επτά εβδομάδες μετά" είχα ξεκινήσει ένα post με τον τίτλο "Έξι εβδομάδες μετά" και πριν από αυτό ένα άλλο με τίτλο "17 μέρες μετά". Και τα δύο προηγούμενα posts υπάρχουν μαζί με καμιά δεκαριά ακόμα στα Πρόχειρα - κάτι σαν demo ή μισοτελειωμένα ακυκλοφόρητα τραγούδια που η ανακάλυψή τους σε κάποια σκονισμένη μπομπίνα στα κατάβαθα ενός σκοτεινού αρχείου φέρνει ρίγη και απανωτούς οργασμούς στους οπαδούς του καλλιτέχνη. Με τη μόνη διαφορά ότι δεν περιμένω τα δικά μου ημιτελή post να φέρουν καμιά ρίγη (πόσο μάλλον οργασμό) σε κανέναν - κάνα χασμουρητό και πολύ είναι. Αλλά η αναζήτηση ακυκλοφόρητων μουσικών κομματιών φέρνει σίγουρα κάμποσες συγκινήσεις στον οπαδό, ενδεχομένως και οργασμούς (περί ορέξεως κολοκυθόπιτα).

Μπορείς να πεις ότι η αναζήτηση για ακυκλοφόρητα κομμάτια των αγαπημένων καλλιτεχνών είναι ενασχόληση κυρίως των συλλεκτών, όμως αυτή η άποψη δεν είναι απόλυτα σωστή. Οι συλλέκτες ενδιαφέρονται για ό,τι έχει κυκλοφορήσει οπουδήποτε στον κόσμο (έστω κι αν πρόκειται π.χ. για το ίδιο single με τα ίδια ακριβώς κομμάτια, εξώφυλλο, χρώμα βινυλίου κλπ., αρκεί να έχει τυπωθεί σε διαφορετική χώρα) ή/και δεν έχει κυκλοφορήσει. Στην τελευταία περίπτωση οι μέθοδοι προσπορισμού μπορεί να είναι, ας πούμε, "σκιώδεις", μπορεί όμως να είναι και αθώες (κάποια ξεχασμένη ή χαμένη κόπια ενός demo που βρέθηκε στα χέρια τους). Οι φανατικοί οπαδοί ενδεχομένως δεν ενδιαφέρονται για το 57326o remix ενός κομματιού και ίσως δεν θα αδειάσουν τις τσέπες τους για να αγοράσουν το ένα και μοναδικό acetate με το Άγιο Δισκοπότηρο των ακυκλοφόρητων κομματιών που θα κλειδώσουν σε κάποια θυρίδα, προφυλαγμένο από βελόνες, πικάπ και αυτιά. Αλλά αμφότεροι θα σκότωναν για ακόμα μερικές καινούριες νότες από τον αγαπημένο τους καλλιτέχνη, ειδικά όταν αυτός για αντικειμενικούς λόγους (θάνατος, διάλυση) δε μπορεί να παράγει άλλες.

Όλα τα παραπάνω τα έχω δει να γίνονται (ή τουλάχιστον να περιγράφονται), καθότι κι εγώ έχω ένα μεγάλο κόλλημα ήδη από το σχολείο με τους Queen. Ξεκίνησε κλασικά από μια κασέτα με το Greatest Hits Ι που μου έγραψε συμμαθητής ισάξια κολλημένος, συνεχίστηκε με τη φάση της πώρωσης όπου όλα τα ακούσματά μου ήταν ο Mercury και η παρέα του και έφτασε σε ένα σημείο που δεν θα το χαρακτήριζα ως σημείο κορεσμού αλλά περισσότερο επιλεκτικής και κριτικής ακρόασης. Τι πιο φυσικό, λοιπόν, όταν έχεις ακούσει το Somebody to Love και το Stone Cold Crazy καμιά δεκαριά χιλιάδες φορές έκαστο να ψάχνεις για κάποιο καινούριο άκουσμα από το συγκρότημα αυτό, έστω κι αν δεν υπάρχει πια.

Με δεδομένες τις ελάχιστες προ Internet πηγές (βιβλία - ειδικά το εκπληκτικά λεπτομερές αν και μη αντικειμενικό "As It Began" -, περιοδικά και ανταλλαγή απόψεων με άλλους ομοιοπαθείς) και το γεγονός ότι δε ζούμε στο Νησί αλλά στην Ελλάδα, οι πιθανότητες να βρεις και να μπορέσεις με το μαθητικό σου χαρτζηλίκι να αγοράσεις bootlegs ή συλλογές με ακυκλοφόρητα κομμάτια είναι ελάχιστες. Όμως τέτοιες ευκαιρίες υπήρξαν και τις θυμάμαι πολύ καλά: για παράδειγμα, στο παλιό Metropolis είχα βρει στα βινύλια ένα διπλό LP που περιείχε κομμάτια που μέχρι τότε ανήκαν στη σφαίρα του μύθου: μεταξύ άλλων μια live εκτέλεση του πολυθρύλητου "Hangman" (κομμάτι που φέρονται να ηχογράφησαν το 1972-3 αλλά δεν έχει εμφανιστεί ποτέ σε studio εκτέλεση) με άθλιο ήχο, μια εκτέλεση του "Cool Cat" με β' φωνητικά από τον David Bowie και το διαμάντι αυτής της συλλογής: τα δύο κομμάτια που οι τρεις από τους τέσσερις Queen με το όνομα Larry Lurex είχαν ηχογραφήσει το 1972, όταν, άγνωστοι μεταξύ αγνώστων, έψαχναν για λίγο ελεύθερο χρόνο στα Trident Studios για να ηχογραφήσουν τον πρώτο τους δίσκο: το I Can Hear Music των Barry/Greenwich/Spector και το Goin' Back των Goffin/King, που έχει τραγουδήσει μεταξύ άλλων η θεά Dusty Springfield. Αυτά τα τέσσερα κομμάτια και κάνα δυο ακόμα ήταν εντελώς καινούρια ακούσματα στα αυτιά μου και, όπως ήταν αναμενόμενο, τα έλιωσα στο Walkman, αφού τα αντέγραψα σε κασέτα. Τότε κόλλησα το μικρόβιο του completist.

Όταν το internet άρχισε να διαδίδεται και στην Ελλάδα άρχισα να το ψάχνω διαδικτυακά. To Google δεν ήταν τότε (2001-2) αυτό που είναι σήμερα, υπήρχαν όμως Altavista και Lycos. Φαντάζεσαι λοιπόν την έκπληξή μου όταν μετά από αρκετό ψάξιμο βρήκα ένα site κάποιου τρελαμένου που είχε συγκεντρώσει καμιά 15αριά ακυκλοφόρητα και τα έδινε δωρεάν προς κατέβασμα. Silver Salmon, Feel Like, I Guess We're Falling Out και την ψυχή μου πάρε. Παρασκευή βράδυ, μπροστά στον υπολογιστή, να προσεύχομαι να μην πάρει κανένας τηλέφωνο και μου διακόψει τη dial-up σύνδεση και να κατεβάζω μέχρι το ξημέρωμα. Μιλάμε για τρέλα. Σαν να δίνεις σε ένα παιδί το κλειδί μιας ντουλάπας με ολοκαίνουρια αχρησιμοποίητα παιχνίδια και να του λες "όλα δικά σου". Δεν άκουγα τίποτα άλλο για τους επόμενους 3 μήνες.

Με το ευρυζωνικό internet όλα φαντάζουν πιο εύκολα και οι απαιτήσεις μεγαλώνουν. Δεν αρκεί να έχεις το x bootleg σε mp3 (που από μόνο του είναι ένα τεράστιο βήμα σε σχέση με το CD ή το βινύλιο), αλλά σε FLAC, lossless και δεν ξέρω τι άλλο format. Τα ακυκλοφόρητα κομμάτια όμως είναι καλοδεχούμενα σε ό,τι format κι αν έρθουν, που συνήθως είναι mp3 χαμηλής ποιότητας. Αυτό αρκεί, σημασία έχει η καινούρια μουσική. Η ποιότητα της σύνθεσης είναι συχνά δευτερεύον ζήτημα - θα μπορούσε ο Mercury να έχει βάλει μία από τις πολλές γάτες του να χοροπηδάνε πάνω στο πιάνο κι αυτός να σιγοντάρει κι αυτό αμέσως θα χαρακτηριζόταν ως ακυκλοφόρητο κομμάτι αν είχε διάρκεια πάνω από 1 λεπτό (για κάτι παρόμοιο άκου π.χ. αυτό). Αλλά οι περισσότερες ακυκλοφόρητες συνθέσεις τους είναι πραγματικά διαμάντια που δε μπορείς παρά να αναρωτιέσαι πόσο εκπληκτικά θα ακούγονταν αν είχαν οκολκηρωθεί.

Κατά καιρούς, λοιπόν, αναδύονται στην επιφάνεια ορισμένα demo που ταράζουν τα νερά στα οπαδικά sites και fora. Συνήθως πρόκειται για κομμάτια που για διάφορους λόγους δεν θα έχουν κάποια μελλοντική εμπορική αξία - η σύνθεση είναι τόσο πρωτόλεια που δε θα μπορέσει ποτέ να μετατραπεί σε κανονικό κομμάτι, η ποιότητα της ηχογράφησης είναι κακή κλπ. Τα λεγόμενα του υπεύθυνου για τη διαχείριση του αρχείου των Queen, Greg Brooks, αναφέρουν την ύπαρξη αρκετών κομματιών που με λιγότερη ή περισσότερη επεξεργασία θα μπορούσαν να γίνουν όχι απλά ολοκληρωμένα κομμάτια αλλά τεράστιες επιτυχίες. Το γιατί δεν έχει γίνει αυτή η επεξεργασία είναι μια άλλη μεγάλη συζήτηση, αλλά νομίζω ότι είναι κατανοητό ότι δεν πρόκειται να κυκλοφορήσουν στην τρέχουσα μορφή τους πριν εκπληρώσουν τον εμπορικό σκοπό τους.

Ακόμα όμως και η ανακάλυψη ενός ημιτελούς demo (τα Grand Dame, Affairs, Back To Storm είναι τα τρία πιο πρόσφατα τέτοια παραδείγματα σε ό,τι αφορά τους Queen) δίνει στον αφοσιωμένο οπαδό ένα fix, μερικές νότες που θα τον βγάλουν για λίγο καιρό ακόμα μέχρι να ανακαλυφτεί το επόμενο μισοτελειωμένο demo και so on so forth. Με δεδομένο τον προφανώς πεπερασμένο αριθμό των κομματιών που έχουν αφήσει πίσω τους συγκροτήματα ή καλλιτέχνες που δεν υφίστανται πλέον, καθετί που εμφανίζεται παίρνει σχεδόν μυθική διάσταση, όσο μικρό ή ποταπό κι αν είναι. Το ότι οι ίδιοι οι καλλιτέχνες τα θεωρούσαν ανάξια κυκλοφορίας δεν έχει και τόση σημασία - ο οπαδός είναι μυστήριο τρένο και τα θέλει όλα. Κι όταν του τα δώσουν όλα, θα φανταστεί με το μυαλό του διάφορα και θα ψάχνει κι άλλα. Ο κύκλος δεν κλείνει ποτέ.

Posted in | 1 Comment

Επτά εβδομάδες μετά

Εντάξει, το γάμησα και ψόφησε (και pardon my French btw). Έχω σχεδόν δυο μήνες να γράψω. Εντωμεταξύ η Ελλάδα ζει την κρισιμότερη και πιο ταραχώδη περίοδο μετά την πτώση της χούντας, οι αλλαγές που συντελούνται είναι κοσμογονικές και τίποτα δεν θα είναι όπως το ξέραμε. Όμως εξακολουθώ να μη γράφω, επειδή όπως όλος ο κόσμος έχω αποδιοργανωθεί με όλα αυτά που συμβαίνουν και δεν ξέρω από πού να αρχίσω και πού να τελειώσω.

Αν κάνω την αρχή από εκεί που σταμάτησα θα έλεγα ότι μέσα σε αυτές τις επτά βδομάδες έχουν γραφτεί χιλιάδες λέξεις, έχουν τραβηχτεί και δημοσιευτεί χιλιάδες φωτογραφίες και βίντεο που λένε πολύ περισσότερα από όσα θα μπορούσα να έχω γράψει. Γιατί τι να γράψεις γι'αυτό κι αυτό κι αυτό. Απλώς είσαι εκεί και το ζεις, για σένα, για την πάρτη σου και για κανέναν άλλο. Δε μεταφέρεται με λόγια - τουλάχιστον εγώ δε μπορώ να το κάνω. Υπάρχουν άλλα μπλογκ που δε χορταίνεις να τα διαβάζεις κι αυτός είναι ένας ακόμα λόγος που αρνιόμουν να γράψω: κάποιοι τα είχαν πει όλα πριν από μένα.

Το εκστατικό συναίσθημα να βλέπω την πόλη μου να ζει σε έναν διαφορετικό, άμεσο και πρωτόγνωρο ρυθμό αντικαταστάθηκε από τον πόνο της καταστροφής, για άλλη μια φορά και από τον τρόμο της συνειδητοποίησης ότι ανάμεσα στους πολίτες της χώρας ξεχειλίζει πλέον το μίσος που μέχρι πρότινος έβραζε και υπόβοσκε. Μίσος εξαιτίας του κινδύνου που συναισθάνονται όλοι ως απειλή για την ύπαρξή τους. Όπως τα μέλη της αγέλης που απειλείται, όλοι προσπαθούμε να μεταφέρουμε το βάρος μας στα άλλα μέλη της κοινωνίας. Προφανώς η επικράτηση του δυνατότερου δε μπορεί να γίνει με αγάπη και αλληλεγγύη, κι αυτό ανοίγει πληγές που δύσκολα κλείνουν.

Με όλα αυτά, εξακολουθώ να αρνούμαι να σκεφτώ την Ελλάδα σαν τον άσωτο υιό που δεν ξέρει προς τα πού πηγαίνει σε έναν κόσμο που καμώνεται ότι ξέρει. Κανείς δεν ξέρει πού θα τον βγάλει ο δρόμος γιατί ο δρόμος δεν υπάρχει - τον στρώνει καθώς προχωράει. Ίσως, λοιπόν, το γεγονός ότι σα λαός αυτή τη στιγμή δεν αγαπάμε ούτε τα άντερά μας λειτουργήσει ευεργετικά: μια κοινωνική ισορροπία δε μπορεί να στηριχτεί στο μίσος και την ηθική κατάρρευση αντιλήψεων και πεποιθήσεων που διήρκεσαν δεκαετίες (ίσως και αιώνες) και έκλεισαν τον όποιο κύκλο τους με τεράστιο κρότο. Κάποια καινούρια ισορροπία θα δημουργηθεί την οποία θα κληθούμε να διαχειριστούμε, κι εκεί είναι που θα φανεί η μαγκιά μας. Στη δημιουργία και όχι την καταστροφή.

Αυτά τα ολίγα για τώρα. Υπόσχομαι ότι από δω και στο εξής θα είμαι πιο συνεπής :-)

Posted in | 3 Comments

El Sol que nos alumbra

Κάποιος έγραψε στο Twitter ότι υπάρχει κόσμος που παρακολουθεί τα τεκταινόμενα στην Puerta del Sol στη Μαδρίτη και σε περίπου 400 ακόμα ισπανικές πόλεις και φαντασιώνεται επανάληψη στην Αθήνα. Πολλοί (π.χ. εδώ) το αποκηρύττουν, άλλοι δίνουν τη γραμμή για να συνεχιστεί η εργολαβία της διαμαρτυρίας. Δεν κρύβω ότι η εικόνα μιας Πλατείας Συντάγματος ειρηνικά κατειλημμένης επί μέρες από αχρωμάτιστο και ακομμάτιστο κόσμο με εξιτάρει. Και πιο πολύ ακόμα με ενθουσιάζει η ιδέα μιας (επιτέλους) πρωτοβουλίας από και για τη σιωπηλή πλειοψηφία του λαού. Αυτής που χαρακτηρίζεται ως "απολιτίκ" και ως "μάζα" επειδή δε γουστάρει να ακολουθεί κελεύσματα πολιτικού περιεχομένου για διαμαρτυρία, να βλέπει τα ίδια και τους ίδιους σε κάθε πορεία και κάθε απεργία, να ακούει τις ίδιες και απαράλλαχτες ρητορικές και συνθήματα.



Free live streaming by Ustream

Το να εξαπλωθεί ένα κίνημα με τέτοια ταχύτητα σε εκατοντάδες πόλεις εντός Ισπανίας και σε δεκάδες ακόμα εκτός Ισπανίας δεν είναι μαϊμουδισμός όπως αναφέρει ο Old Boy, που τον εκτιμώ αφάνταστα. Αντίθετα, δείχνει μια τρομερή δυναμική που αυτή τη στιγμή δεν πρέπει να μελετηθεί αλλά απλά να μεταδοθεί σε όσο το δυνατόν ευρύτερο γεωγραφικό και κοινωνικό χώρο γίνεται. Κι εδώ τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν δείξει ότι μπορούν να αναλάβουν το ρόλο του "ξενιστή", ας το πούμε. Αυτό που είναι επίσης απαιτούμενο και ίσως λείπει από την ελληνική πραγματικότητα είναι ο αυθορμητισμός και η έλλειψη καχυποψίας απέναντι σε τέτοιες πρωτοβουλίες. Γιατί, ως γνωστόν, στην Ελλάδα πάντοτε υπάρχει υστεροβουλία σε κάθε πράξη - κι αν δεν υπάρχει θα πρέπει να την εφεύρουμε - ή πάντοτε η πράξη δεν θα ταιριάζει με τα πολύπλοκα θεωρητικά μοντέλα που κατασκευάζουμε ακριβώς για να περιορίσουμε τη δράση. Εδώ, το ζητούμενο είναι άμεσα να πειστεί να βγει και να μείνει ο κόσμος στο δρόμο, έστω και με τα ίδια αιτήματα των Ισπανών, τα οποία επειδή είναι απλά και κατανοητά μπορούν να είναι και εφαρμόσιμα παντού.

Το έχω ξαναπεί και θα το ξαναφέρω ως παράδειγμα όσες φορές χρειαστεί, ότι η μοναδική πραγματικά αυθόρμητη συγκέντρωση πολιτών που υποβοηθήθηκε από το διαδίκτυο ήταν οι συγκεντρώσεις του 2007 για την Πάρνηθα. O exitmusician (καλή του ώρα) έγραφε τότε "ότι η παρακαταθήκη που πρέπει να μείνει από τη σημερινή εκδήλωση δεν σχετίζεται με νούμερα, αν ήταν τρεις ή πέντε χιλιάδες, αλλά με την ουσία. Και η ουσία λέει ότι ήταν μια εκδήλωση διαμαρτυρίας που δεν είχε κεντρική οργάνωση και καθοδήγηση, δεν είχε πολιτικό ή στενό οικονομικό συμφέρον, δεν οργανώθηκε από συγκεκριμένο interest group που προσπαθούσε να προωθήσει τα δικά του αιτήματα, παρά μόνον μέσω blogs, SMS και e-mail". Κάποτε, εμείς εδώ οι Έλληνες το κάναμε. Αυθόρμητα, με ανιδιοτέλεια, ίσως με αφέλεια, και σχεδόν χωρίς την ύπαρξη των social media - αλλά το κάναμε. Αν δεν τα έχουμε χάσει αυτά τα χαρακτηριστικά, θα έπρεπε ήδη να βρισκόμασταν εκεί, γιατί η Ισπανία απέδειξε ότι "νέες πλατείες Ταχρίρ" δε δημιουργούνται κατ' εντολή κανενός παρά μόνο των πολιτών που δεν καθοδηγούνται. Πολλώ δε μάλλον, δε δημιουργούνται από πολιτικούς και εκφραστές πολιτικών με οριακή επιρροή.

Η σκέψη ορισμένες φορές είναι ο εχθρός της πράξης και η πράξη είναι ο εχθρός της αδράνειας. Παρότι φαντάζομαι ότι η μεταφορά του σκηνικού της Puerta del Sol στην Πλατεία Συντάγματος πιθανότατα δε θα άλλαζε πολλά πράγματα στη μνημονιακή μας πραγματικότητα, εντούτοις θα συνιστούσε ένα ηχηρό μήνυμα που θα εξέπεμπε στα αυτιά των Ελλήνων πολιτικών τα κοινά, δίκαια και μεταφέρσιμα αιτήματα των Ισπανών και την ανάγκη μιας πραγματικής και όχι στα λόγια ηθικής επανάστασης.

Αλλά το ζήτημα, όπως προείπα, είναι ένα: μπορούμε να αφήσουμε τον ήλιο της Sol να μας φωτίσει;

Υ.Γ. Εδώ μια ανταπόκριση (μέσω του blog του Πιτσιρίκου) για την αντίστοιχη συγκέντρωση στην Plaça Catalunya στη Βαρκελώνη. Τόσο απλά κι όμως τόσο μα τόσο αυθόρμητα και δημοκρατικά.

Posted in | 8 Comments

Το τίμημα της αμετροέπειας

Πριν από ακριβώς ένα χρόνο, με αφορμή τα γεγονότα της 5ης Μαΐου, έγραφα:

“Σκέφτομαι ότι στην Ελλάδα ζούμε τη ζωή μετά. Ποτέ πριν, πάντοτε μετά. Ποτέ να προλαμβάνουμε ή να προνοούμε αλλά πάντοτε να ακολουθούμε, να προσπαθούμε να συμμαζεύουμε τα ασυμμάζευτα, να παρακολουθούμε σαν εξωτερικοί κριτές τα γεγονότα που σημαδεύουν το πετσί μας και καίνε τη σάρκα μας, να οδυρόμαστε και να σκυλεύουμε μνήμες και ζωές που δεν υπάρχουν. Να περιμένουμε, πίνοντας εντωμεταξύ καφέδες και μιλώντας για ομόλογα και αμοιβαία κεφάλαια, το επόμενο χτύπημα για να ζήσουμε και να γράψουμε και πάλι μετά. Μόνο που πλέον το μετά είναι αργά.

Είναι οδυνηρό να βλέπεις ότι ένα χρόνο μετά τη δολοφονία της 5ης Μαΐου, δυόμισι μετά τα Δεκεμβριανά του 2008 και με ουκ ολίγα παρόμοια περιστατικά στο ενδιάμεσο, η αντίδραση στα γεγονότα των τελευταίων ημερών είναι ίδια κι απαράλλαχτη. Δήθεν έκπληξη για το αναμενόμενο, ασέβεια για τα γεγονότα καθαυτά και πάνω, μα πάνω από όλα αμετροέπεια που καλλιεργήθηκε και θέριεψε μέσα σε μια πλαστή πραγματικότητα και της οποίας το τίμημα πληρώνουμε σήμερα. Δυστυχώς τώρα που πρέπει να φανούμε αληθινοί και αυθεντικοί, δε μπορούμε γιατί έχουμε ξεχάσει πώς να το κάνουμε, γιατί μάθαμε και συνηθίσαμε να διαστρεβλώνουμε την πραγματικότητα κατά το συμφέρον και να φορτίζουμε τις λέξεις, το κλίμα, τις συμπεριφορές με δήθεν «ιδεολογικά πρόσημα», όπως γράφτηκε χτες, στη θέση της αλήθειας.

Αυτή τη στιγμή η αμετροέπεια και η υπερβολή είναι ίσως ο μόνος τρόπος για να ακουστείς μέσα σε ένα χάος από φωνές που η μία συναγωνίζεται την άλλη στη βάση της έντασής τους και όχι του νοήματος των λεγομένων τους. Ο δρόμος όμως είναι φανερά αδιέξοδος και επικίνδυνος: δεν εισακούγονται όσοι σκέφτονται αλλά επικρατούν όσοι φωνάζουν (ή δέρνουν ή μαχαιρώνουν) περισσότερο. Το χειρότερο είναι ότι δε φαίνεται πλέον να υπάρχει περιθώριο αλλαγής, γιατί για άλλη μία φορά (και σίγουρα όχι τελευταία) τρέχουμε πίσω από καταστάσεις αντί να προλάβουμε τη δημιουργία τους. Είναι ένα downward spiral χωρίς τελειωμό, πλέον δεν εκπλησσόμαστε από τίποτα και περιμένουμε να δούμε και να ακούσουμε τα πάντα. Δυστυχώς, και σε αυτή τη μάχη επικράτησης ο επιστημονικός λόγος δεν ακούγεται όσο θα έπρεπε, ίσως γιατί από τη φύση του δεν είναι αμετροεπής και άρα χάνει με τα χέρια κατεβασμένα από όσους χρησιμοποιούν τα δυνατά λαρύγγια και πνευμόνια τους, με τη βοήθεια γκλομπ και παλουκιών, αντί για το μυαλό τους.

Το όνομα αυτού του μπλογκ το εμπνεύστηκα από ένα ρητό που περικλείει μια ολόκληρη κοσμοθεωρία στις λίγες λέξεις του (και που αργότερα έμαθα ότι προέρχεται από το Πακιστάν): "Your loud voice is not proof of the depth of your knowledge, for an empty utensil makes more noise than a full one". Όσο οι λέξεις και οι πράξεις θα συνεχίσουν να είναι κενές περιεχομένου και λογικής, όσο δηλαδή δεν θα έχουν επαφή με την ουσία των πραγμάτων, τόσο η ένταση με την οποία εκφέρονται θα συνεχίσει να διακρίνει τους πλασματικούς νικητές από τους χαμένους. Στην ουσία, όμως, χαμένοι θα είμαστε όλοι.

Posted in | 4 Comments

Το μοναχικό τανγκό

«Ο χ έχει φτιάξει μια βίλα ψ εκατομμυρίων», «Α, δεν υπάρχει μεγαλύτερο λαμόγιο απ'αυτόν», «Γιατί, ο ψ; Έχει τόσα εκατομμύρια στο εξωτερικό», «Από αυτούς να τα πάρουν, που πάνε και κόβουν τις συντάξεις των 500 Ευρώ», «Ναι, και θα δεις πώς θα μειωθεί το χρέος». Κάπως έτσι κυλάνε οι συζητήσεις στο καφενείο, στο χωριό, στην παρέα, αντικατοπτρίζοντας το mindset της πλειονότητας των πολιτών ότι η κατάντια της χώρας οφείλεται αποκλειστικά και μόνο σε μίζες, ρεμούλες και φαγοπότια μιας αισχρής μειοψηφίας.

Το πρόβλημα είναι ότι με αυτό το σκεπτικό ούτε τα νούμερα βγαίνουν, ούτε το πρόβλημα τίθεται σε σωστές διαστάσεις. Για παράδειγμα, γράφτηκε για την υπόθεση με τα υποβρύχια ότι "οι μίζες που δόθηκαν (...) υπολογίζονται στο 4,5% επί του τζίρου του έργου, δηλαδή ανήλθαν στα 72-83 εκ ευρώ, ποσά τα οποία οι δωροδοκηθέντες γνώριζαν σαφώς ότι μετακυλίονταν σε βάρος του Ελληνικού Δημοσίου". Το ποσό των €70-80 εκ. αντιστοιχεί περίπου στο 0.02% του δημόσιου χρέους και μάλιστα για ένα μεγάλο έργο με υψηλό ποσοστό "μίζας". Προφανώς τεράστιο ποσό σε απόλυτους αριθμούς (όσο περίπου θα αμείβονταν καμιά 100αριά μεσαία στελέχη / υπάλληλοι στο σύνολο της εργασιακής τους ζωής) αλλά και πάλι πολύ μικρό για να είναι καθοριστικό στη διαμόρφωση του δημοσίου χρέους. Αλλού χωλαίνει το σύστημα: στην έλλειψη αποδοτικότητας και αποτελεσματικότητας, στην έλλειψη επιστημονικού ή έστω ορθολογικού σχεδιασμού σχεδόν σε όλα τα συστήματα του κράτους, στις δυνάμεις και τις καταστάσεις που κρατάνε την ανάπτυξη μακριά από αυτή τη δύσμοιρη χώρα.

Αλλά εκεί ο κόσμος δε δέχεται κουβέντα. Το παράπονο του συνταξιούχου που του έκοψαν το ΕΚΑΣ και τα δώρα του Πάσχα και των Χριστουγέννων θα ισχυροποιηθεί από την αναφορά σε εκείνους που τα έφαγαν και τα τρώνε, όχι στις δομικές ελλείψεις και την αναποτελεσματικότητα του συστήματος. Ο δημόσιος υπάλληλος θα διαμαρτυρηθεί για τη μείωση των μισθών διεκδικώντας (και καλά κάνει) τα κεκτημένα που κάποιοι του εκχώρησαν. Τον Καραμανλή και τον ΓΑΠ, για παράδειγμα, τους έστειλαν οι Αμερικάνοι για να μας θάψουν, είναι όλα προαποφασισμένα από τους Αμερικανούς μαζί με τους Γερμανούς και τους Γάλλους (γιατί άραγε;). Για όλα, λοιπόν, φταίνε τα λαμόγια, οι επιτήδειοι, οι αεριτζήδες, οι λωποδύτες και κάποιες συνωμοσίες του αέρα που έχουν βαλθεί να καταστρέψουν την Ελ-λάδα (α ρε funel) και να βάλουν τον Έλ-ληνα να δουλεύει μεροκάματο 8 Ευρώ στις επιχειρήσεις και τα εδάφη που μέχρι πρότινος αποτελούσαν ιδιοκτησία του και ξεπουλήθηκαν στους ξένους για ένα κομμάτι ψωμί. Αυτό φταίει. Μάλιστα.

Είμαι 100% μαζί με τον συνταξιούχο που κάποιοι φωστήρες θεώρησαν ότι αν του κόψουν το ΕΚΑΣ, τα δώρα και το επικουρικό θα συμβάλλουν στη μείωση του χρέους. Θα ήθελα όμως να ακούσω για τη δική του – δική μας ευθύνη σε όλο αυτό το χάλι. Για τα ατελείωτα βολέματα στο Δημόσιο, τα ρουσφέτια κάθε τοπικού πολιτικάντη που η σημασία του εξυψωνόταν σχεδόν σε επίπεδο πρωθυπουργού, για την ανυπαρξία συλλογικής συνείδησης και την προσαρμογή της κοινής λογικής και του modus operandi στο προσωπικό ή μικροπολιτικό συμφέρον. Στην τελική, για το ότι πάντοτε το συμφέρον του ατόμου προηγείται του συλλογικού (ή, αν θες, το τοπικό βέλτιστο του ολικού) και όπου τα δύο αυτά συγκρούονται το αποτέλεσμα είναι σίγουρο. Φοβάμαι ότι η έννοια της συλλογικής (και όχι καθολικής, όπως κάποιοι θέλουν να την εκφράζουν) ευθύνης και της κοινωνικής υπευθυνότητας δεν υπάρχει στην κοινωνία μας - κι αυτό είναι ίσως το δυσκολότερο στοιχείο που πρέπει να εμφυτευτεί και να καλλιεργηθεί.

Το τελευταίο τσιτάτο, πριν το επόμενο ποτήρι κρασί, είναι το «θέλουν κρέμασμα κι οι 300». Μαζί με αυτούς κανονικά θα έπρεπε να κρεμαστούν και αυτοί που τους ψήφισαν. Φαίνεται όμως ότι η ευθύνη είναι μονόπλευρη, όπως και η οπτική μας γωνία. Σε αυτό το μοναχικό τανγκό δε χορεύουν δύο αλλά ένας.

Posted in | 1 Comment

Περί έντυπου βιβλίου

Στο μπλογκ της φίλης Don't Ever Read Me γίνεται μια συζήτηση που ξεκίνησε από το κλείσιμο του βιβλιοπωλείου "Ατλαντίς" στη Σαντορίνη και επεκτάθηκε στο αν το έντυπο βιβλίο ζει, έχει πεθάνει ή έχει μέλλον. Διαβάζοντας (και συμμετέχοντας) στο διάλογο σε εκείνο το post, μου ήρθαν στο μυαλό δυο χαρακτηριστικές εικόνες.

Εικόνα πρώτη: πριν από λίγους μήνες τελείωσα το "The Corrections" του Jonathan Franzen. Είναι ένα βιβλίο που με συγκλόνισε πολύ βαθιά και που ήταν μια εντελώς διαφορετική εμπειρία διαβάσματος από όσες είχα ζήσει μέχρι τότε (σχετικό παραλήρημα εδώ). Όταν το τελείωσα, δάκρυσα γιατί δε μπορούσα να έχω κι άλλο, γιατί είχα ταυτιστεί τόσο πολύ με τους χαρακτήρες του που ανυπομονούσα να βρω 10-20 λεπτά (στο μετρό, στο κρεβάτι, παντού) για να διαβάσω μερικές ακόμα σελίδες - δυστυχώς ο γεμάτος χρόνος μου δε μου επιτρέπει περισσότερο. Όταν πήγα να το βάλω στη θέση του στη βιβλιοθήκη, έκανα κάτι που δεν το έχω ξανακάνει με άλλο βιβλίο και που μπορεί να φανεί υπερβολικό αλλά ήταν αυτό που ένιωθα εκείνη τη στιγμή: το φίλησα, χάιδεψα το εξώφυλλό του με τα έντονα κόκκινα γράμματα σε μαύρο φόντο και το εναπόθεσα ευλαβικά, όπως φαντάζομαι ένας ιερέας εναποθέτει το Ευαγγέλιο με σεβασμό πάνω στο αναλόγιο. Αφόρητη κλισεδιά, το ξέρω, αλλά τι να κάνω, έτσι μου βγήκε.

Εικόνα δεύτερη: όταν τακτοποιούσα τη βιβλιοθήκη στο καινούριο σπίτι, έπεσε στα χέρια μου το "Passage To India" του E.M. Forster - από τα πολύ αγαπημένα μου βιβλία. Το ξεφύλλισα σιγά-σιγά (όπως έκανα με όλα τα βιβλία που τακτοποιούσα) προσπαθώντας να αναγνωρίσω φράσεις και παραγράφους που μου είχαν εντυπωθεί και, εντελώς τυχαία, έπεσα σε ένα δίφυλλο που είχαν παραμείνει μερικοί κόκκοι άμμου από εκείνο το καλοκαίρι στα Κύθηρα και τη Λακωνία. Σχεδόν μεταφέρθηκα στον Αγέρανο και την Αγία Πελαγία, όπου διάβαζα τις περιγραφές της Ινδίας τους καλοκαιρινούς μήνες τη δεκαετία του '20 και την περιπέτεια του Δρ. Αζiζ και της Αντέλα, βλέποντας μπροστά μου το γαλάζιο του Λακωνικού Κόλπου και της ανοιχτής Μεσογείου. Κι όλα αυτά ένα ψυχρό Σαββατοκύριακο του Νοέμβρη.

Ο φίλος Thoughtsofashy σχολίασε στην παραπάνω συζήτηση ότι τον "ενδιαφέρει το βιβλίο ως προϊόν πολιτισμού, όχι τόσο ως φυσικό μέσο". Κατανοώ αυτή την προσέγγιση - εξάλλου, ως επιχειρησιακός ερευνητής αναζητώ καλύτερες (ή βέλτιστες) λύσεις στα προβλήματα που εξετάζω και οφείλω να είμαι ανοιχτός σε προτάσεις που εξυπηρετούν αυτές τις καλύτερες λύσεις έστω κι αν έρχονται σε αντίθεση με παραδοσιακές απόψεις και πεποιθήσεις. Όμως η θεώρηση του βιβλίου ως προϊόντος πολιτισμού και μόνο (με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε ό,τι αφορά την προσβασιμότητα και επέκταση της προσπελασιμότητάς του) αφαιρεί τη συναισθηματική δέσμευση που δημιουργείται ανάμεσα στο έντυπο βιβλίο και τον αναγνώστη, όπως αυτή που περιέγραψα παραπάνω. Κάτι αντίστοιχο με τους πιουρίστες λάτρεις του βινυλίου που συνεχίζουν να αντιστέκονται στη λαίλαπα των mp3. Ας μου επιτρέψει ο φίλτατος Thoughtsofashy και οι tecchies αναγνώστες να επιμείνω ότι τέτοια συναισθήματα δε μπορεί να τα δημιουργήσει (ούτε να διατηρήσει) κανένα ηλεκτρονικό βιβλίο σε κανένα Kindle, όσο κι αν είναι πιο αποδοτικό, αποτελεσματικό και επεκτάσιμο. Γιαυτό και ο "θάνατος του φυσικού βιβλίου" (και ιδιαίτερα του λογοτεχνικού), αν ποτέ γινόταν, θα με στενοχωρούσε όσο λίγα πράγματα. Κι επειδή επιπλέον αυτή την περίοδο είμαι σε φάση εξερεύνησης (και ανακάλυψης) συναισθημάτων, I'll take heart over matter anytime :-)

Posted in | 4 Comments

Στον αέρα

Ένας άνθρωπος που εκτιμώ ιδιαίτερα μου είπε πως ό,τι γράφω στο μπλογκ απευθύνεται στον αέρα επειδή δεν απευθύνεται σε συγκεκριμένα πρόσωπα. Ίσως να είναι έτσι, ίσως είναι μια εύκολη λύση για να αποφύγεις να μιλήσεις πρόσωπο με πρόσωπο. Πετάς τα λόγια σε ένα σάιτ, κάνεις 1-2 κοινοποιήσεις για να μάθουν ότι κάτι έγραψες και από κει κι έπειτα όποιος το διαβάσει το διάβασε. Εγώ πάλι του απάντησα ότι όποιος θέλει να μάθει πράγματα για μένα ας κάτσει να διαβάσει αυτά τα ογδοντατόσα ποστ κι ας βγάλει τα συμπεράσματά του με τον ίδιο τρόπο που θα τα έβγαζε αν μου μιλούσε κατά πρόσωπο. Είμαι και νιώθω ό,τι γράφω και γράφω ό,τι είμαι και νιώθω. Το επόμενο βήμα είναι να είμαι και να νιώθω ό,τι κάνω και λέω και να κάνω και να λέω ό,τι είμαι και νιώθω, για να μην είναι οι πράξεις και τα λόγια μου στον αέρα.

Posted in | 2 Comments

Lousy

Θα'ταν πριν 9 χρόνια που σε ένα διάλειμμα από μάθημα του μεταπτυχιακού είχα μια συζήτηση με έναν φίλο συμφοιτητή από τη Ρουμανία. Διαφωνούσαμε πάνω σε κάποια εργασία, εγώ επέμενα κι εκείνος πάνω στην ένταση της διαφωνίας μου είπε "you're probably thinking that I'm a lousy Romanian, that's why you insist so much". Εκείνη τη στιγμή πάγωσα, κατάφερα να ψελλίσω ένα "don't ever, ever say that again" και άφησα κάπου εκεί στη μέση τη συζήτηση. Με είχε εκπλήξει πώς κάποιος θεωρούσε ότι η διαφωνία μου μαζί του πάνω σε μία ακαδημαϊκή εργασία θα μπορούσε να έχει άλλο υπόβαθρο πέρα από το ακαδημαϊκό.

Αρκετό καιρό μετά κατέληξα στο συμπέρασμα ότι τελικά αυτή η φράση του (που με έχει στοιχειώσει κι ακόμα τη θυμάμαι, όπως φαίνεται) πιθανότατα έκρυβε κάποιο αίσθημα κατωτερότητας ως προς τη θέση της χώρας του απέναντι στην Ελλάδα που τότε φάνταζε ο πλούσιος γείτονας μιας και κατατασσόταν ανάμεσα στις 25 πλουσιότερες χώρες του πλανήτη, κατέγραφε ετήσια αύξηση του ΑΕΠ περίπου 4%, προετοιμαζόταν να διοργανώσει κοτζάμ Ολυμπιακούς Αγώνες κλπ. Τέλος πάντων, την επόμενη μέρα δόθηκαν οι αμοιβαίες εξηγήσεις και το θέμα έληξε φέρνοντάς μας κατά τι πιο κοντά.

Τον τελευταίο καιρό, όσες φορές έχω βρεθεί εκτός Ελλάδας αντιμετωπίζω από τους ξένους συνομιλητές μου έναν σεβασμό για την προσπάθεια αυτής της χώρας να αναστρέψει τη γνωστή κατάσταση αλλά και μια αυστηρότητα για τους λόγους που την έφεραν σε αυτή την κατάσταση. Αισθάνομαι λίγο σαν τον "lousy Greek" που πασχίζει να εξηγήσει στους υπόλοιπους Ευρωπαίους ότι εντελώς αυτονόητες καταστάσεις για τη χώρα τους στην Ελλάδα δεν εφαρμόζονται εξαιτίας... ούτε κι εγώ ξερω τι. Άντε, π.χ., να εξηγήσεις στον Ολλανδό ότι, ξέρεις, κάποιος δε μπορεί να ανοίξει φαρμακείο στην Ελλάδα γιατί ισχύει καθεστώς κληρονομικής μεταβίβασης των σχετικών αδειών. Μια είναι οι νοοτροπίες της αδράνειας που παρεμποδίζουν την αλλαγή, την άλλη είναι τα συμφέροντα συγκεκριμένων ομάδων, την παράλλη οι πολιτικές παλινωδίες, το συμπέρασμα είναι ότι ορισμένα πράγματα μένουν δυσεξήγητα και αυτό εντείνει το αίσθημα του lousiness.

Υπάρχει, όμως, και μια διάχυτη αίσθηση καθήκοντος να βοηθηθεί η Ελλάδα, πέρα από τους λόγους που την οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση. Την πιστεύω αυτή την αίσθηση, κυρίως γνωρίζοντας ότι οι συνομιλητές μου δεν θα μου χαρίζονταν (ούτε και σε κανέναν) αν πίστευαν κάτι διαφορετικό. Από τη μία πλευρά είναι θετικό αυτό το αίσθημα αλληλεγγύης, από την άλλη σε κάνει να αισθάνεσαι σαν τον άσωτο υιό - και δε νομίζω ότι κανείς θέλει να νιώθει ωραία όταν ζητάει από άλλους να τον σώσουν.

Ο Ρουμάνος φίλος μου κι εγώ ζούμε σε δυο κατώτερες χώρες, δύο χώρες δεύτερης, ίσως και τρίτης ταχύτητας. Αυτός βέβαια έχει τη δικαιολογία ότι η προσαρμογή στην οικονομία της αγοράς μετά από 40+ χρόνια κομμουνισμού πιθανότατα δικαιολογεί περισσότερα λάθη, αβλεψίες και παραλείψεις από ό,τι η ελληνική πραγματικότητα της μεταπολίτευσης. Επιπλέον, η παραγωγική βάση της χώρας της δίνει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα γρηγορότερης επαναφοράς και ταχύτερης ανάπτυξης της οικονομίας σε σχέση με την Ελλάδα. Ίσως λοιπόν αν την επόμενη φορά που συνομιλήσουμε, η χρήση εκ μέρους μου της έκφρασης "lousy Greek" να αντικατοπτρίζει σωστά την τωρινή κατάσταση, αντιστρέφοντας τη συνομιλία μας πριν 9 χρόνια. The times they are a-changin'...

Posted in | 2 Comments

Ντοκιμαντέρ για τη Β. Κορέα στο Διαδίκτυο

Μετά την προβολή του ντοκιμαντέρ "Μυστική αποστολή στη Βόρεια Κορέα" από τον Σκάι τις προάλλες, τούτο το μπλογκ δέχτηκε πολλές επισκέψεις σε αυτό το post για τη μυστική δημοσιογραφία των πολιτών στο βορειοκορεατικό καθεστώς. Επειδή βλέπω ότι υπάρχει ενδιαφέρον για το θέμα, παραθέτω ορισμένα σχετικά ντοκιμαντέρ που μπορεί κανείς να παρακολουθήσει online. Ορισμένα από αυτά είναι εισαγωγικά, άλλα πραγματεύονται πιο εξειδικευμένα θέματα. Υπάρχει όμως αρκετός βαθμός επικάλυψης, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την περιγραφή του χαρακτήρα του βορειοκορεατικού καθεστώτος.

Να πω εξαρχής ότι δεν με ενδιαφέρει σε αυτό το post να εξετάσω την πολιτική χροιά του ζητήματος. Εξάλλου, τα ντοκιμαντέρ που παραθέτω αντιπροσωπεύουν κατά το δυνατόν και τις δύο πλευρές. Επίσης, θέλω να πω ότι ορισμένα από αυτά τα ντοκιμαντέρ είναι γυρισμένα πριν από αρκετά χρόνια και πιθανόν να μην αντιπροσωπεύουν την τωρινή πραγματικότητα. Καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματά του αφού τα παρακολουθήσει, λαμβάνοντας αυτές τις δύο παρατηρήσεις υπόψη. Θερμή παράκληση, όχι πολιτική συζήτηση σε αυτό το post.

1. Welcome to North Korea, των Peter Tetteroo και Raymond Feddema (2001). Ίσως το γνωστότερο ντοκιμαντέρ, βραβευμένο με International Emmy το 2001.

2. Children of the Secret State των Joe Layburn και Anna Roberts (2000). Ντοκιμαντέρ για τα ορφανά του μεγάλου λιμού της δεκαετίας του '90. Το υλικό γυρίστηκε κρυφά από τον Βορειοκορεάτη με το ψευδώνυμο Ahn Chol, στον οποίο απονεμήθηκε το βραβείο Rory Peck το 2001.

3. Undercover in the Secret State του CNN (2005). Και αυτό το ντοκιμαντέρ εξετάζει το θέμα της κρυφής δημοσιογραφίας από Βορειοκορεάτες πολίτες.

4. A Day in the Life του Pieter Fluery (2004) (σε 4 μέρη). Η καθημερινή ζωή ορισμένων κατοίκων της Πιονγκγιάνγκ. Βραβευμένο από τη Διεθνή Αμνηστία.

5. Friends of Kim των Raphael Wilking και Hans van Dijk (2006) (σε 8 μέρη). Καταγραφή της άλλης πλευράς, αυτής των υποστηρικτών του Kim Jong Il, του καθεστώτος και της φιλοσοφίας της αυτάρκειας (Juche) πάνω στην οποία αυτό έχει χτιστεί.

6. Living Hell των Journeyman Pictures (2001). Καταγραφή της ζωής ορισμένων αυτομολούντων Βορειοκορεατών στην Κίνα. Για την παρακολούθησή του απαιτείται πληρωμή (£1.20 για πρόσβαση 7 ημερών).

7. Crossing the Line των Βρετανών Daniel Gordon και Nicholas Bonner (2006) (σε 6 μέρη). Η ζωή του James Joseph Dreznok, Αμερικανού στρατιώτη που αυτομόλησε στη Β. Κορέα το 1962 και έκτοτε ζει εκεί. Προβλήθηκε στο Sundance Film Festival το 2007.

8. Seven Days in North Korea του David Pluth (2008) (4 μέρη). Πιο ευχάριστο και τουριστικό ντοκιμαντέρ από τα υπόλοιπα.

Το Youtube, το Google Videos και άλλα sites είναι γεμάτα με ρεπορτάζ, μικρού μήκους ντοκιμαντέρ, διαλέξεις και βίντεο προσωπικής άποψης για τη Β. Κορέα, που απηχούν όλες τις απόψεις. Αυτά που παράθεσα είναι τα πιο γνωστά. Αν υποπέσει κάτι άλλο στην αντίληψή μου ή αν θυμηθώ κάποιο που δεν έχω συμπεριλάβει, θα ανανεώσω το post.

Posted in | 2 Comments

Το πιο μεγάλο κόλπο: σκέψεις για ένα hoax

Για το φιάσκο με το hoax mail περί υποτιθέμενης χρεοκοπίας στις 25 Μαρτίου και ο τρόπος που διαχύθηκε μέσα στο internet στα intertubes θέλω να εκφράσω 2-3 σκέψεις που νομίζω ότι χαρακτηρίζουν το κλίμα των καιρών αλλά και δείχνουν για άλλη μια φορά ότι κάποια πράγματα στη μπλογκόσφαιρα λειτουργούν με λάθος τρόπο.

Πρώτο: με βάση ένα κακογραμμένο e-mail με σεναριακή πλοκή που θα ζήλευε κι ο Φώσκολος, εκτιμάται ότι συμπολίτες μας απέσυραν καταθέσεις ύψους €200 εκ. μέσα σε μερικές ώρες. Δεν ξέρω αν όλο αυτό το ποσό μπορεί κανείς να το αποδώσει στη συγκεκριμένη φάρσα, καταλαβαίνω όμως ότι υπάρχει κόσμος που όχι μόνο το πίστεψε αλλά και έδρασε βάσει αυτού. Άρα μιλάμε για μεγάλο κόλπο, με ένα μόνο mail! Φαίνεται ότι είναι πολύ εύκολο να χειραγωγήσεις ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού δημιουργώντας και προβάλλοντας φόβο, τρόμο και ζόφο. Εντάξει, αυτό είναι γνωστό, θα μου πεις, και αποτελεί βασικό συστατικό της προσέγγισης πολλών ΜΜΕ. Όταν όμως αυτή η τρομολαγνεία όχι μόνο εισχωρεί σε χώρους πολυφωνικούς και εν δυνάμει ανεξάρτητους όπως τα μπλογκς αλλά υπερκεράζει και τις πλείστες όσες φωνές λογικής (και είναι πολλές αυτές οι φωνές), τότε το πρόβλημα αποκτά πιο μόνιμο χαρακτήρα. Όπως γράφει ο @anestis πολύ εύστοχα: "Εδώ δεν είναι που ευδοκιμούν οι πρόθυμοι να στηρίξουν ολόκληρη κοσμοθεωρία τους στην κάθε μαλακία που θα πει o Λαζόπουλος κι ο Λιακόπουλος" και άλλα πολλά που μαρτυρούν ευπιστία, ένδεια στην κριτική σκέψη και, τελικά, ανάγκη χειραγώγησης - γιατί μόνοι μας δε μπορούμε να φιλτράρουμε τα άχρηστα από τα χρήσιμα και να παράγουμε νέα σκέψη.

Δεύτερο: τα πάσης φύσεως ψευδο-ενημερωτικά blogs που διαιωνίζουν την παράδοση του Τρωκτικού, αλλά και πάμπολλα άλλα blogs που λειτουργούν ως aggregators ειδήσεων, δυστυχως συμβάλλουν ώστε τέτοιες ειδήσεις να διαδίδονται με ταχύτητα φωτός. Πάνω από 40 (!) διαχειριστές σελίδων και blogs που δημοσίευσαν το mail κλήθηκαν να καταθέσουν (ανωμοτί) στην Αστυνομία! Δεν ξέρω άλλη χώρα που ευδοκιμεί αυτό το φρούτο στη μπλογκόσφαιρα. Όταν ξεκινούσα να ασχολούμαι με το blogging, πριν 5 χρόνια και κάτι ψιλά, τέτοια μπλογκ ήταν η μειοψηφία. Ξαφνικά, και μετά την επιτυχία ψευδοδημοσιογραφικών/μαχητικών/ενημερωτικών/όπως-θες-πέστα blogs φαίνεται ότι καθένας που θεωρεί εαυτόν μαχητή της αλήθειας ενάντια στο κατεστημένο των παραδοσιακών ΜΜΕ πηδάει πάνω στο τρένο της "ηλεκτρονικής δημοσιογραφίας". Αυτό συνήθως σημαίνει "ανοίγω ένα blog και δημοσιεύω ό,τι βρω μπροστά μου, από ειδήσεις και κουτσομπολιά μέχρι εξωφρενικά urban legends και δήθεν ψαγμένες πληροφορίες εκ των έσω". Πριν λίγο καιρό έγραφα ότι "οφείλουμε να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί στο τι διαβάζουμε και τι πιστεύουμε", ειδικά τώρα που η διαθέσιμη πληροφορία ξεπερνά τις ικανότητες επεξεργασίας του μέσου χρήστη του internet των intertubes. Τούτη εδώ είναι μια κλασική περίπτωση βλάβης (που θα έλεγε και ο Τσάκωνας) της λογικής και της κριτικής σκέψης.

Τρίτο, αμφιβάλλω ότι ο συντάκτης του mail ήταν ένας 40άρης τσαντισμένος φαναρτζής από την Κρήτη (μετά προστέθηκε στο παρεάκι κι ένας τορναδόρος από το Μεσολόγγι και κάτι άλλοι) που "πήγε να πέσει από το παράθυρο" όταν έμαθε τις συνέπειες της πράξης του. Δηλαδή, come on. Αυτό μπορεί να το πιστέψουν όσοι πίστεψαν και το περιεχόμενο του mail. Η αιτιολογία είναι τόσο πιστευτή όσο και η προσπάθεια ενός μαθητή Δημοτικού να δικαιολογηθεί που δεν έκανε τις ασκήσεις του λέγοντας ότι ο σκύλος έφαγε το τετράδιό του. Και μόνο ότι σήμερα παραπέμπονται 10 άτομα, και όχι οι δύο-τρεις φερόμενοι ως αρχικοί εμπνευστές όπως γραφόταν πριν 2-3 μέρες, δείχνει αυτό ακριβώς που γράφω παραπάνω: ότι είναι πανεύκολο να γίνει πιστευτή και η πιο μεγάλη μπαρούφα, αρκεί να αναπαραχθεί από πολυάριθμα μέσα - κι αυτό είναι πλέον πολύ εύκολο όταν εναλλακτικά μέσα επικοινωνίας παίζουν το ρόλο του Δούρειου Ίππου.

Αν ο σκοπός των hoaxers ήταν να αναγκάσουν τον κόσμο να αποσύρει κεφάλαια από τις ελληνικές τράπεζες και να τα μεταφέρει στο εξωτερικό, νομίζω ότι έκαναν τόσο καλή δουλειά και έστησαν ένα τόσο μεγάλο κόλπο που θα τους ζήλευαν ακόμα και οι πιο έμπειροι 419 scammers.

Posted in , | 2 Comments

Home is where the heart is

Όταν έδινα Πανελλήνιες, τη σχολική χρονιά '95-'96, συνήθιζα να ξελαμπικάρω από το εντατικό διάβασμα κάνοντας μία μεγάλη βόλτα στο κέντρο της Αθήνας. Το κέντρο τότε ήταν υπό συνεχή διαμόρφωση: ο Δήμος μόλις είχε αρχίσει το μεγαλεπήβολο σχέδιο αλλαγής πεζοδρομίων και φωτισμού στις κεντρικές οδούς αντικαθιστώντας το μίζερο γκρι πλακάκι με το τρέχον έγχρωμο (φίλος το περιέγραφε ως "κυλοτί" μη μπορώντας να προσδιορίσει επακριβώς το χρώμα), τα έργα του Μετρό ήταν σε πλήρη εξέλιξη, η Ερμού ήταν υπό πεζοδρόμηση, το Θησείο και του Ψυρρή είχαν αρχίσει να αναγεννιούνται, γενικώς υπήρχε στον αέρα μια αύρα αισιοδοξίας και αναμόρφωσης. Φορούσα λοιπόν τα ακουστικά, έβαζα αγαπημένη κασέτα στο Walkman και έβγαινα στο δρόμο ρουφώντας όλες τις αλλαγές που ήταν καθημερινά εμφανείς. Τα Σάββατα κατέβαινα συχνά για ποτό στο Avant Garde στη Λεμπέση, στο MAD στη Συγγρού ή στο Decadence στο λόφο του Στρέφη, αλλά πάντα με τα πόδια, το Walkman στ'αυτιά και τα μάτια ανοιχτά. Ειδικά, δε, την άνοιξη, η πόλη στα μάτια μου μεταμορφωνόταν. Οι πρόσφατα καλοφωτισμένοι κεντρικοί δρόμοι, οι μυρωδιές από τους ανθισμένους καρπούς, ο καιρός που γλύκαινε και ξυπνούσε τις αισθήσεις, όλα αυτά έκαναν τη ζωή να φάνταζει απλωμένη μπροστά στα πόδια μου και έτοιμη να τη γευτώ. Νομίζω ότι τότε συνειδητοποίησα πόσο αγαπάω την Αθήνα και το κέντρο της.

Αλλά και από πιο μικρός, πέντε-έξι χρονών πιτσιρίκι, έχω εικόνες της πόλης και της γειτονιάς μου (αν μπορείς να χαρακτηρίσεις γειτονιά το Κολωνάκι) που τις κρατάω μέσα μου με αγάπη και νοσταλγία. Θυμάμαι το πρώτο Everest, Τσακάλωφ και Ηρακλείτου γωνία, με τον τύπο που έφτιαχνε το πιο γρήγορο σάντουιτς ever, τη χαρακτηριστική μυρωδιά από τις πανταχού παρούσες (πλην Κανάρη - ας όψεται ο Νικηταράς) νεραντζιές, την πλατεία Κολωνακίου όταν ήταν ακόμα πλατεία κι όχι πέρασμα, τον τυροπιτά και τον κοτοπουλά δίπλα από το τωρινό Costa Coffee, τη μυρωδιά από το καφεκοπτείο του Μισεγιάννη που εξακολουθεί να πλημμυρίζει τον τόπο, το τεράστιο γκαράζ-βενζινάδικο FINA σχεδόν δίπλα στο σπίτι μου και πάμπολλες άλλες. Εικόνες που ανανεώνονται με τα χρόνια και παίρνουν θέση δίπλα στις παλιές, δημιουργώντας το λεύκωμα της προσωπικής σχέσης του καθένα με την πόλη του.

Όσο κι αν στενοχωριέμαι με την κατάντια της Αθήνας τα τελευταία χρόνια, εξακολουθώ να παραμένω αθεράπευτα ερωτευμένος μαζί της. Γιατί την Αθήνα ή τη μισείς ή την αγαπάς, δεν υπάρχει μεσοβέζικη κατάσταση. Κι αν πολλοί φίλοι που έτυχε να βρεθούν στην Αθήνα για σπουδές ή δουλειά αργά ή γρήγορα την έκαναν, μη μπορώντας να αφομοιώσουν τους ρυθμούς της, εγώ δε θα μπορούσα να μένω αλλού. Μπορεί αυτή η αναρχία να κουράζει, το χάος να ενοχλεί, η σύγκριση με πόλεις του εξωτερικού όπως το Άμστερνταμ ή η Μαδρίτη να αφήνουν την Αθήνα πολύ πίσω από άποψη καταλληλότητας να ζεις (livability), αλλά κάθε φορά που ταξιδεύω συνειδητοποιώ ότι σαν την Αθήνα δεν υπάρχει άλλη πόλη τόσο μοναδική και ξεχωριστή. Λίγο μεγαλοπρεπής, λίγο αφελής, λίγο χωριό, λίγο μητρόπολη, λίγο Ανατολή, λίγο Δύση, έχει κάτι απ'όλα σαν τα μπαχάρια της Ευριπίδου ή τα περίπτερα στην Ομόνοια.

Τελικά, home is where the heart is, που λένε και στο χωριό μου. Πολλοί θα έφευγαν άνετα εκτός Αθήνας (ή ακόμα και εκτός Αττικής) προκειμένου να απαλλαγούν από τις δύσκολες και σίγουρα μη φιλικές συνθήκες ζωής, ακόμα περισσότεροι μη Αθηναίοι ευαγγελίζονται μια μέρα να επιστρέψουν στις ιδιαίτερες πατρίδες τους. Πιστεύω, λοιπόν, ότι χρειάζεται κάτι περισσότερο για να σε κρατήσει σε τούτη την πόλη από τη συνήθεια, την ανάγκη ή την όψιμη ανακάλυψη κάποιας εναλλακτικής πλευράς της. Πρέπει να την έχεις ζήσει στη διάρκεια του χρόνου, να έχεις βιώσει την αλλαγή του χαρακτήρα της και να την έχεις δει να μεταμορφώνεται για να εκτιμήσεις εκείνα τα στοιχεία που την κάνουν τόσο ελκυστική, κι εγώ νιώθω τυχερός που το έχω ζήσει και συνεχίζω να το ζω για τέταρτη πλέον δεκαετία. Κι ενώ παλιότερα σκεφτόμουν ότι θα ήθελα να μείνω κάπου μακριά από το κέντρο, τώρα πλέον δε μπορώ καν να φανταστώ κάτι τέτοιο. Μεγάλες κουβέντες δε λέω, αλλά μπορώ να πω ότι είμαι πιο σίγουρος από ποτέ.

Αρκετά κλισέ αυτό το post, αλλά χτες μετά από πολύ καιρό έφυγα από το γραφείο μέρα. Περπατούσα στην Πανεπιστημίου ενώ σουρούπωνε, ήταν η πρώτη μέρα που μύριζε άνοιξη και ένιωσα για πρώτη φορά από πέρυσι (τέτοια εποχή) εκείνο το συναίσθημα αισιοδοξίας και αγαλλίασης που μόνο η συγκεκριμένη πόλη στη συγκεκριμένη εποχή και χρονική στιγμή μπορεί να σου αφυπνίσει.

Posted in | Leave a comment

Το σύστημα που αποδίδει

Με αφορμή τα τελευταία γεγονότα σε Τυνησία, Αίγυπτο, Μπαχρέιν, Λιβύη κλπ. υπάρχει μια ανησυχία στον πολιτικό κόσμο ότι το κλίμα γενικευμένης εξέγερσης μπορεί να μεταφερθεί και στην Ελλάδα. Νομίζω ότι μια ειδοποιός διαφορά είναι ότι το σύστημα εξουσίας σε αυτές τις χώρες πιάστηκε στον ύπνο, δεν περίμενε ποτέ ότι θα μπορούσε να συμβεί κάτι τέτοιο, και γιαυτό αντέδρασε με τον πιο ακραίο τρόπο: σφάζοντας το λαό που υποτίθεται ότι υπηρετούσε. Ειδικά στην περίπτωση της Λιβύης, η αντίδραση του μεγαλομανούς και παρανοϊκού Καντάφι ήταν σοκαριστική πέρα από κάθε φαντασία. Από την άλλη, εδώ στο Ελλαδιστάν το σύστημα είναι πιο sophisticated και elaborate (που λέμε και στο χωριό μου) κι έχει δημιουργήσει έμμεσους τρόπους καταστολής - όχι με την επαναστατική έννοια αλλά με την ιατρική - που λειτουργούν σε αγαστή σύμπνοια με τους σκοπούς του.

Για παράδειγμα, ένας από αυτούς είναι η εργολαβική αντίληψη της λαϊκής διαμαρτυρίας από όσους θεωρούν εαυτούς de facto εκφραστές της λαϊκής δυσαρέσκειας. Δε θεωρώ τυχαίο ότι οι εκατοντάδες πορείες και διαμαρτυρίες υπό τη σκέπη κομμάτων, οργανώσεων και γκρουπούσκουλων έχουν καταφέρει ελάχιστα πράγματα για τον λαό που υποτίθεται ότι εκφράζουν, κι αυτά τα ελάχιστα (γιατί δε θέλω να γίνομαι μηδενιστής) είναι σαφώς μη μετρήσιμα. Επίσης, είναι τραγικά οξύμωρο ότι τελικά ο λαός είναι ο μόνος που δε συμμετέχει σε τέτοιες εκδηλώσεις επειδή δεν θεωρεί ότι τον εκπροσωπούν αυτοί που θεωρούν ότι τον εκπροσωπούν! Κι αυτή είναι μια τεράστια διαφοροποίηση ανάμεσα στα εκατομμύρια που διαδηλώνουν και δολοφονούνται στην Πλατεία Ταχρίρ, στην Πλατεία Μαργαριταριού, στη Βεγγάζη και την Τρίπολη, και στις μερικές χιλιάδες συνδικαλιστών και μελών διαφόρων μετώπων που δε μπορούν να μοιράσουν δυο γαϊδάρων άχυρα μεταξύ Συντάγματος και Ομόνοιας, διοργανώνοντας κάθε φορά διαφορετικές συγκεντρώσεις: η απουσία του λαού.

Βέβαια, στην τελική και εφόσον τα πράγματα φτάσουν σε αδιέξοδο, το σύστημα διαθέτει το υπέρτατο όπλο: τη μαγική κίνηση των εκλογών. Η ευθύνη στο λαό, η φρέσκια λαϊκή εντολή, ο ενθουσιασμός του "νέου ξεκινήματος", η ταπεινότητα μπροστά στο μεγαλείο του λαού, τα "σηκωμένα μανίκια", που ουσιαστικά αποτελεί τη νομιμοποίηση του βιασμού για μερικά ακόμα χρόνια μέχρι ο κύκλος να ξαναφτάσει στο ίδιο σημείο και να πάμε πάλι από την αρχή. Είναι μελετημένα τα πράγματα. Ίσως μάλιστα αυτό είναι το μόνο σύστημα στην Ελλάδα που λειτουργεί σωστά και αποδοτικά.

Posted in | 2 Comments

Της επιστροφής

Πάει κάμποσος καιρός που έχω να γράψω εδώ μέσα, πάνω από τρεις βδομάδες. Έχουν γίνει τόσα πολλά που ήθελα να σχολιάσω αλλά κάτι με κράταγε πίσω. Τον τελευταίο καιρό διάφορα άγχη έχουν μεγαλώσει, καταπιέζοντας την όρεξη για γράψιμο έστω και μερικών αράδων, έτσι για να λέω ότι το blog παραμένει σταθερά ενεργό. Κι επειδή δεν είμαι από κείνους που κάθε φευγαλέα ιδέα ή σκέψη την κάνουν post ούτε έχω υλικό έτοιμο που περιμένει να δημοσιευτεί, αλλά προσπαθώ να αφιερώνω λίγο χρόνο για να επεξεργαστώ αυτό που έχω στο μυαλό μου, η κατάληξη είναι μάλλον αναμενόμενη.

Το αστείο είναι ότι κάθε φορά που δημοσιεύω ένα post αισθάνομαι όμορφα, κι ακόμα πιο όμορφα νιώθω όταν το post δημιουργεί ερεθίσματα κι αντιδράσεις υπό τη μορφή σχολίων. Γιατί λοιπόν δεν το κάνω συχνότερα; Νομίζω ότι ορισμένες φορές η διαδικασία να διαμορφώσεις ένα post, με τα επιχειρήματα, τη λογική συνέχεια των γραφομένων, τα συμπεράσματά του είναι δυσκολότερη όταν γενικότερα στη ζωή σου χρειάζεσαι απτά αποτελέσματα και μάλιστα άμεσα. Είναι, δηλαδή, δύσκολο να θεωρητικολογείς και να ασχολείσαι με λογικές ασκήσεις επί χάρτου όταν πρέπει και έχεις ανάγκη να δεις ουσιαστική πρόοδο και αλλαγή σε ζητήματα που αφορούν τα επόμενα βήματα της ζωής σου. Γιαυτό και κάθε ιδέα που απαιτεί επεξεργασία για να μεταμορφωθεί σε κείμενο τούτες τις περιόδους μπαίνει στο ψυγείο.

Ονόμασα αυτό το post "της επιστροφής", αφενός γιατί είναι ακριβώς αυτό (μια επιστροφή μετά από ένα διάστημα αδράνειας), αφετέρου γιατί θεωρώ ότι πρέπει να επιστρέψω στη διαδικασία της επεξεργασίας των σκέψεών μου. Αυτή τη φορά, όμως, η προσέγγιση θα βασίζεται και στη συναισθηματική επεξεργασία πέρα από την εκλογίκευση. Αν μου βγει, περισσότερο στο θυμικό παρά στη λογική. Κι αυτό είναι κάτι που μου λείπει πολύ και παντού.

Τούτο post μου πήρε γύρω στα 10 λεπτά για να γραφτεί. Ίσως τελικά είναι καλύτερα έτσι.

Posted in | Leave a comment

Franzen, Demick: σκέψεις και σύντομη κριτική

Χάρηκα ιδιαίτερα προχτές όταν διάβασα ότι το "Freedom" του Jonathan Franzen και το "Nothing to Envy: Ordinary Lives in North Korea" της Barbara Demick είναι ανάμεσα στους φιναλίστ για το National Book Critics Circle Award των ΗΠΑ - καθένα στην κατηγορία του.


To "Freedom" το διαβάζω τώρα και όσο κι αν δεν θέλω, τόσο λόγω θέματος όσο και λόγω μεγέθους, το μυαλό πηγαίνει στο τεράστιο "The Corrections". Όμως (και δόξα τω Θεώ) δεν είναι Corrections, δεν πρέπει να είναι Corrections και δεν θα ήθελα να είναι σαν το Corrections, απλώς γιατί δεν γίνεται κάτι άλλο να πλησιάσει το Corrections (η σύνταξη αυτής της πρότασης τα σπάει). Το Freedom όμως είναι ένα "μεγάλο" βιβλίο, που ασχολείται πάλι με μια μεγάλη αμερικανική οικογένεια αλλά από τελείως διαφορετική σκοπιά και με διαφορετικά (ή μήπως απλά περισσότερα;) λογοτεχνικά εφόδια σε σχέση με το Corrections. Δε θέλω να πω κάτι άλλο, τώρα το διαβάζω το βιβλίο, εξάλλου κι αυτές οι τρεις αράδες ίσως να μην έχουν νόημα όταν τελειώσω την ανάγνωση. Νομίζω όμως ότι έστω κι αν δεν ξαναπιάσει στυλό στα χέρια του, με αυτά τα δύο βιβλία ο Franzen έχει κερδίσει επάξια μια θέση ανάμεσα στους μεγάλους Αμερικανούς λογοτέχνες, όπως η φίλη Don't Ever Read Me έχει τόσο εύστοχα σχολιάσει.

Το "Nothing to Envy" το διάβασα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Αν εξαιρέσεις τη σουρρεάλ εικόνα του να κάθομαι στην παραλία με τον ήλιο να καίει και παιδάκια γύρω μου να παίζουν ενώ εγώ διάβαζα για Βορειοκορεάτες που απόδρασαν από το κράτος-φυλακή, το βιβλίο είναι αρκετά πιο ελαφρύ από ό,τι περίμενα, χωρίς αυτό να είναι αρνητικό. Η (μη στρατευμένη) λογοτεχνία για τη ζωή των ανθρώπων στη Βόρεια Κορέα είναι ιδιαίτερα σκληρή, καθώς περιγράφει ανέχεια, βασανιστήρια, πόνο, εξαθλίωση και λοιπά όμορφα. Όμως αυτό το βιβλίο δείχνει και την όμορφη πλευρά της ζωής στη χώρα των Κιμ, μιας ζωής που περιλαμβάνει φιλοδοξίες νέων ανθρώπων, έρωτες ανομολόγητους και εκφρασμένους, αλλά και μικρές "αταξίες" μέσα στο καταπιεστικό σύστημα που γίνονταν μεγαλύτερες και πιο θρασείς καθώς ολοένα περισσότεροι άνθρωποι συνειδητοποιούσαν ότι το σύστημα είναι σαθρό εκ των έσω.

Τέλος, αξιοσημείωτη είναι η παρουσία του 101-ετούς Γερμανο-Ολλανδού Hans Keilson στη λίστα των 5 φιναλίστ στην κατηγορία "Λογοτεχνία", με τη μετάφραση του έργου του Comedy In A Minor Key (Komödie in Moll) του 1947. Κάλλιο αργά παρά ποτέ.

Posted in | Leave a comment

Καρότο και μαστίγιο

Χτες η δικαιοσύνη αποφάσισε ότι όλες οι κατηγορίες για τους εναπομείναντες εμπλεκόμενους στην υπόθεση του Βατοπεδίου έχουν παραγραφεί. Προχτές, ο @arkoudos δημοσίευσε ένα συγκλονιστικό post για το παζάρι που γίνεται μεταξύ των κομμάτων (και δη των δύο μεγάλων) για το περιεχόμενο του πορίσματος για την υπόθεση Siemens. Πριν λίγες μέρες, η Βουλή ψήφισε με συντριπτική πλειοψηφία εναντίον της άρσης ασυλίας τεσσάρων βουλευτών - και τα τέσσερα αιτήματα άρσης ασυλίας σχετίζονταν με δραστηριότητές τους ενόσω κατείχαν θέσεις πολιτικής εξουσίας. Επιπλέον, η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων εξέδωσε ανακοίνωση στηλιτεύοντας τη διαμόρφωση νομικού πλαισίου ατιμωρησίας προς τους πολιτικούς.


Από την άλλη μεριά, μόλις χτες δόθηκε στη δημοσιότητα το σχέδιο νόμου περί ευθύνης υπουργών, το οποίο κινείται, σύμφωνα με τα λεγόμενα των συντακτών του, στα όρια των συνταγματικών δυνατοτήτων. Επίσης, σήμερα ακούστηκε πρόταση του βουλευτή Κ. Μητσοτάκη για ανάρτηση στο Διαδίκτυο των δηλώσεων "πόθεν έσχες" των υπουργών, με την επισήμανση ότι "όσο δεν γίνονται αυτά τα πράγματα, οι πολίτες είναι καχύποπτοι απέναντι στο πολιτικό σύστημα".

Με το φτωχό μου το μυαλό, το πολιτικό σύστημα (γιατί το ζήτημα πλέον δεν αγγίζει μόνο την τωρινή ή την παρελθούσα κυβέρνηση) κρατάει καρότο και μαστίγιο, και μάλιστα τα χρησιμοποιεί πολύ καλά όταν οι συνθήκες το απαιτούν. Οι απανωτές αποφάσεις που ανέφερα στην αρχή ενισχύουν την ήδη τεράστια οργή του κόσμου (που δε μετουσιώνεται σε αντίσταση αλλά σε αντίδραση με άλλες αφορμές - αυτό όμως είναι εντελώς διαφορετικό ζήτημα). Μήνες ακούγαμε για Βατοπέδι και μαύρα ταμεία της Siemens, και τώρα η μεν μία υπόθεση έκλεισε αναίμακτα ενώ για την άλλη το παζάρι για να βρεθεί η φόρμουλα που ελαχιστοποιεί τη ζημιά, πιθανότατα σε βάρος της αλήθειας, οργιάζει. Το μαστίγιο του πολιτικού συστήματος συντηρεί την ατιμωρησία του, τις συνθήκες έλλειψης λογοδοσίας, και όλα αυτά υπό τον μανδύα της νομιμότητας που το ίδιο έχει θεσπίσει.

Από την άλλη, η οργή του κόσμου πρέπει να κατευναστεί με κάποιο τρόπο, έστω και προσωρινά. Γιαυτό συζητήθηκε άρον-άρον για το νόμο περί ευθύνης υπουργών εμβόλιμα στη συζήτηση για τα κλειστά επαγγέλματα, όπως αναφέρθηκε, γιαυτό και γίνονται δηλώσεις δήθεν υπέρ ρηξικέλευθης διαφάνειας όπως του κ. Μητσοτάκη. Το (υπάρχον και σημαντικό) εμπόδιο της συνταγματικής αναθεώρησης προβάλλεται ως ο διαδικαστικός λόγος για τον οποίο οι αλλαγές δεν είναι περισσότερο ριζικές. Ταυτόχρονα τίθεται και το επόμενο deadline: η επόμενη αναθεωρητική Βουλή. Να'το και το καρότο, με τη διαφορά ότι στην προηγούμενη αναθεωρητική Βουλή, όλες οι προτάσεις πλην μίας καταψηφίστηκαν. Δεν αμφιβάλλω ότι το ίδιο θα γίνει και στην επόμενη ευκαιρία που θα τους δοθεί. Στα λόγια η συναίνεση είναι εύκολο να επιτευχθεί, αλλά το πραγματικό πρόσωπο του πολιτικού συστήματος φαίνεται όταν παίζεται η επιβίωσή του.

Για να σταματήσει αυτή η συνειδητή στρατηγική κατευνασμού του αισθήματος οργής των πολιτών χωρίς ουσιαστικές αλλαγές στη λειτουργία του συστήματος, είναι σημαντικό να αντιστραφούν οι ρόλοι. Να αναδειχτεί ότι αυτοί που κρατάνε το μαστίγιο δεν είναι οι πολιτικοί αλλά οι πολίτες, κι αυτό προϋποθέτει καταρχάς την ανάληψη πρωτοβουλιών. Ομολογώ ότι δεν έχω ιδέα τι είδους πρωτοβουλίες πρέπει να είναι αυτές, αντιθέτως έχω κάποια ιδέα για το τι δεν πρέπει να γίνει (βλ. Χατζηδάκης) όσο κι αν το θυμικό μπορεί να παρακινεί σε τέτοιες ενέργειες. Ίσως μια ανοιχτή διαβούλευση μεταξύ πολιτών θα μπορούσε να διαμορφώσει τρόπους αντίδρασης σε αυτή τη στρατηγική, να "δοθεί τρόπος στην οργή" όπως πολύ εύστοχα συμπυκνώθηκε σε 4 λέξεις. Η συζήτηση, που έχει ήδη ανοίξει, έστω και στον περιορισμένο αλλά επιδραστικό μικρόκοσμο του Twitter, φαίνεται να έχει ενδιαφέρον. Μένει να φανεί το αποτέλεσμα και, κυρίως, οι πρωτοβουλίες που θα ληφθούν και η απήχησή τους.

Posted in | 1 Comment

Για τα λεφτά τα κάνεις όλα

Για περίπου 100 εκατομμύρια Ευρώ το χρόνο, η καθολική απαγόρευση του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους που τόσο πολύ είχε προβληθεί και για την οποία βαρύγδουπα τονιζόταν ότι "αυτή τη φορά θα εφαρμοστεί καλύτερα" πάει στα σκουπίδια. Δε μπορώ να πω ότι εκπλήσσομαι για την αδυναμία εφαρμογής του νόμου, για την οποία δεν είναι υπεύθυνος μόνο ο ανεπαρκής κρατικός μηχανισμός αλλά και το ξερό μας το κεφάλι σε συνδυασμό με μια στρεβλή αντίληψη της έννοιας των δικαιωμάτων, της αυτονομίας και της "αντίστασης" στην κρατική επιβολή. Αυτό είναι ένα μεγάλο θέμα που κατά καιρούς λαμβάνει διάφορες μορφές και εκφάνσεις, η πιο πρόσφατη από τις οποίες είναι το κίνημα μη καταβολής διοδίων.

Με ενοχλεί, όμως, και με εξοργίζει η επισημοποίηση της νοσηρής λογικής ότι όλα επιτρέπονται αν είσαι διατεθειμένος να πληρώσεις, ανεξάρτητα από τις συνέπειες που μπορεί να έχουν σε ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού. Με αυτή τη λογική μπορεί να νομιμοποιηθεί π.χ. η απεριόριστη εκπομπή ρύπων από τις βιομηχανίες, να θεσμοθετηθεί το γρηγορόσημο και το φακελάκι με συγκεκριμένες ταρίφες και να επιτραπεί η στάθμευση σε κάθε σπιθαμή πεζοδρομίου με το ανάλογο τίμημα. Αφού ήδη γίνονται έτσι κι αλλιώς, γιατί να μην αυξήσει κι από κει το κράτος τα έσοδά του; Ποια η διαφορά με το να επιτραπεί το κάπνισμα σε ορισμένους δημόσιους χώρους, σε βάρος του πληθυσμού που δεν καπνίζει;



Επίσης, σε μια περίοδο που είναι εξαιρετικά σημαντική η ανάγκη να εμπεδωθεί μια ελάχιστη αίσθηση συνέπειας και συνέχειας στη λειτουργία των κρατικών θεσμών και δομών έρχεται αυτή η τεράστια κωλοτούμπα για να μας θυμίσει ότι τίποτα δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο σε αυτή τη χώρα. Όταν, λοιπόν, το ίδιο το κράτος δε φροντίζει έστω και όψιμα να δημιουργήσει τη βάση ενός πλέγματος αρχών και αξιών που να παραμένει αταλάντευτο και ανεπηρέαστο από αλλαγές πολιτικών, κυβερνήσεων, κοινωνικοοικονομικών συνθηκών κλπ. αλλά ακυρώνει δικές του αποφάσεις για απλά και αυτονόητα ζητήματα σε διάστημα μηνών, τότε αυτόματα δίνει στον καθένα το δικαίωμα να δρα ανεξέλεγκτα στη βάση του προσωπικού του συμφέροντος, αφού τα πάντα μπορούν να αλλάξουν αν βρεθεί η κατάλληλη αφορμή. Και η αφορμή εδώ είναι το χρήμα.

Αλλά πιο επικίνδυνη είναι η συνέχιση αυτής της κοντόφθαλμης και καταστροφικής λογικής που θέλει το προσωρινό όφελος να υπερισχύει του μακροπρόθεσμου. Είναι ακριβώς αυτή η λογική που έφερε τη χώρα στο χείλος του γκρεμού που βρίσκεται τώρα. Είναι η λογική της αντιμετώπισης των συνεπειών αντί της αιτίας, καθώς μέρος των εσόδων από την εφαρμογή αυτού του μέτρου θα δοθεί για τη βελτίωση των νοσοκομειακών υποδομών αντί για την πρόληψη και μείωση του ποσοστού των καπνιστών στον συνολικό πληθυσμό. Είναι μια λογική σύγκρισης κόστους-ωφέλειας σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, αφού το άλλο μέρος των εσόδων θα χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη των ελλειμμάτων των νοσοκομείων - κάλυψη, δηλαδή, της ανίερης σπατάλης στα νοσοκομεία με την υπονόμευση της δημόσιας υγείας. Είναι η λογική της βέβαιης ασυλίας για τις μακροπρόθεσμες συνέπειες τωρινών αποφάσεων, αφού κανείς δε θα αναρωτηθεί σε 20 χρόνια από τώρα αν και σε τι ποσοστό η απόφαση υπέρ του καπνίσματος συνέβαλε π.χ. στην αύξηση των θανάτων από καρκίνο του πνεύμονα, ούτε φυσικά θα αναζητήσει σχετικές ευθύνες. Τέλος, είναι η καταστρατήγηση των λεπτών ορίων μεταξύ νομιμότητας και κοινωνικής, πλέον, ηθικής. Κοινώς, λαμβάνεται ένα νόμιμο αλλά ελάχιστα ηθικό μέτρο που θα αποφέρει άμεσα σε βάρος του μακροπρόθεσμου συμφέροντος, θα καλύψει οικονομικές ζημιές του παρελθόντος αντί να επενδύσει στο μέλλον και για το οποίο κανείς δεν πρόκειται να λογοδοτήσει μελλοντικά. Σας θυμίζει κάτι;

Περιμένω πλέον να ανοίξει η όρεξη του οικονομικού επιτελείου και να θεσμοθετηθούν όχι μόνο οι πρακτικές που περιέγραψα πιο πάνω αλλά και πολλές άλλες. Εξάλλου, ευκαιρίες και πεδία δράσης υπάρχουν πάμπολλα: όπως πολύ εύστοχα σχολίασε ο @anestis: "και το ξύλο στους βουλευτές να επιτραπεί με την καταβολή ειδικού Χατζηδακόσημου". Τι τους εμποδίζει άλλωστε;

Posted in | 5 Comments

Juliet, Naked

Η Annie και ο Duncan είναι ένα ζευγάρι στα early-40s που συζούν για 15 χρόνια σε μια θανατερά βαρετή αγγλική κωμόπολη. Εκείνη εργάζεται στο τοπικό μουσείο, εκείνος διδάσκει σε κάποιο κολλέγιο και έχει ψύχωση με τον Tucker Crowe, έναν Αμερικανό τραγουδιστή που απέκτησε κάποια φήμη στα 80s και εξαφανίστηκε απότομα και οικειοθελώς από προσώπου γης. Με αφορμή μια κυκλοφορία ενός δίσκου του Crowe μετά από 18 χρόνια σιωπής, η Annie έρχεται σε επαφή μαζί του μέσω μιας κριτικής που ποστάρει στη fan page που διατηρεί ο Duncan. Η επαφή τους, αρχικά ηλεκτρονική και ύστερα δια ζώσης, την οποία για μεγάλο χρονικό διάστημα η Annie διατηρεί κρυφή από τον Duncan, αλλάζει τη θεώρηση της ζωής και των δύο και ειδικά της Annie που τελικά κάνει τη μεγάλη αλλαγή που επιθυμούσε και πηγαίνει στην Αμερική για να συζήσει με τον Tucker.


Με τα βιβλία του Nick Hornby έχω μια περίεργη σχέση, την οποία συνειδητοποίησα τώρα που τελείωσα αυτό το βιβλίο: δεν υπάρχει ούτε ένα από όσα έχω διαβάσει που δεν μου άρεσε (τουλάχιστον), κι όμως δεν είναι από τους αγαπημένους μου συγγραφείς. Λάτρεψα το Fever Pitch (ως οπαδός της Arsenal όπως και ο Hornby), το 31 Songs και το High Fidelity, ρούφηξα το Slam και συγκινήθηκα με το Juliet, Naked. Κάτι όμως με απέτρεπε από το να ψάξω περισσότερα για τη ζωή του και το έργο του, να διαβάσω συνεντεύξεις, κριτικές άλλων κλπ. όπως έχω κάνει κατά κόρον με τον Mario Vargas Llosa, τον J.M. Coetzee και εσχάτως με τον Jonathan Franzen. Νομίζω ότι ο λόγος είναι πως τα έργα του Hornby δεν έχουν το ειδικό βάρος των έργων των προαναφερθέντων. Είναι, δηλαδή, κάτι σαν την Arsenal στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο: σεβαστή και υπολογίσιμη δύναμη αλλά χωρίς την ιστορία και το όνομα της Real, της Barcelona ή της Milan. Επιπλέον, τα θέματα των μυθιστορημάτων του δεν προδιαθέτουν για "μεγάλα" βιβλία: μπάλα, ποπ μουσική, κι άλλη μουσική με έμφαση σε λίστες, top-5 και b-sides, νεανική εγκυμοσύνη, σχέσεις μεταξύ μοντέρνων ανθρώπων, κι όλα αυτά σε ένα Αγγλό-κεντρικό, ή μάλλον Λονδινο-κεντρικό σκηνικό. Καμία σχέση, δηλαδή, με τις πολιτικές πραγματείες του Llosa, τη βαθιά και συντριπτική ψυχανάλυση του Coetzee και την μεγαλειώδεις, ευφυείς προσωπογραφίες του Franzen.

Όμως τα βιβλία του έχουν τη δυνατότητα να σε κρατάνε στις σελίδες τους, να εισχωρείς στους χαρακτήρες με ευκολία και να περνάς μερικές ευχάριστες και ενίοτε συγκλονιστικές ώρες μαζί τους. Υπό αυτή την έννοια, ο Hornby είναι μια από τις σίγουρες επιλογές μου, όπως και η Arsenal εδώ και καμιά 20αριά χρόνια. Κι αν για την τελευταία κάποτε στα 80s και τις αρχές των 90s ίσχυε το σύνθημα "boring, boring Arsenal" εξαιτίας του μη θελκτικού ποδόσφαιρου που έπαιζε, για τον Hornby ισχύει το αντίθετο. Θυμίζει την εξαιρετική Arsenal του Arsène Wenger εποχής 2003-2006 που κέρδισε το νταμπλ στην Αγγλία και μάλιστα αήττητη αλλά δεν κατάφερε να κάνει το παραπάνω βήμα στην Ευρώπη: παρότι έφτασε σε τελικό Champions League το 2006, έχασε το τρόπαιο από τη Barcelona. Οι συγκρίσεις μεταξύ συγγραφέων δικές σας.

Posted in | 2 Comments
Από το Blogger.