Lousy

Θα'ταν πριν 9 χρόνια που σε ένα διάλειμμα από μάθημα του μεταπτυχιακού είχα μια συζήτηση με έναν φίλο συμφοιτητή από τη Ρουμανία. Διαφωνούσαμε πάνω σε κάποια εργασία, εγώ επέμενα κι εκείνος πάνω στην ένταση της διαφωνίας μου είπε "you're probably thinking that I'm a lousy Romanian, that's why you insist so much". Εκείνη τη στιγμή πάγωσα, κατάφερα να ψελλίσω ένα "don't ever, ever say that again" και άφησα κάπου εκεί στη μέση τη συζήτηση. Με είχε εκπλήξει πώς κάποιος θεωρούσε ότι η διαφωνία μου μαζί του πάνω σε μία ακαδημαϊκή εργασία θα μπορούσε να έχει άλλο υπόβαθρο πέρα από το ακαδημαϊκό.

Αρκετό καιρό μετά κατέληξα στο συμπέρασμα ότι τελικά αυτή η φράση του (που με έχει στοιχειώσει κι ακόμα τη θυμάμαι, όπως φαίνεται) πιθανότατα έκρυβε κάποιο αίσθημα κατωτερότητας ως προς τη θέση της χώρας του απέναντι στην Ελλάδα που τότε φάνταζε ο πλούσιος γείτονας μιας και κατατασσόταν ανάμεσα στις 25 πλουσιότερες χώρες του πλανήτη, κατέγραφε ετήσια αύξηση του ΑΕΠ περίπου 4%, προετοιμαζόταν να διοργανώσει κοτζάμ Ολυμπιακούς Αγώνες κλπ. Τέλος πάντων, την επόμενη μέρα δόθηκαν οι αμοιβαίες εξηγήσεις και το θέμα έληξε φέρνοντάς μας κατά τι πιο κοντά.

Τον τελευταίο καιρό, όσες φορές έχω βρεθεί εκτός Ελλάδας αντιμετωπίζω από τους ξένους συνομιλητές μου έναν σεβασμό για την προσπάθεια αυτής της χώρας να αναστρέψει τη γνωστή κατάσταση αλλά και μια αυστηρότητα για τους λόγους που την έφεραν σε αυτή την κατάσταση. Αισθάνομαι λίγο σαν τον "lousy Greek" που πασχίζει να εξηγήσει στους υπόλοιπους Ευρωπαίους ότι εντελώς αυτονόητες καταστάσεις για τη χώρα τους στην Ελλάδα δεν εφαρμόζονται εξαιτίας... ούτε κι εγώ ξερω τι. Άντε, π.χ., να εξηγήσεις στον Ολλανδό ότι, ξέρεις, κάποιος δε μπορεί να ανοίξει φαρμακείο στην Ελλάδα γιατί ισχύει καθεστώς κληρονομικής μεταβίβασης των σχετικών αδειών. Μια είναι οι νοοτροπίες της αδράνειας που παρεμποδίζουν την αλλαγή, την άλλη είναι τα συμφέροντα συγκεκριμένων ομάδων, την παράλλη οι πολιτικές παλινωδίες, το συμπέρασμα είναι ότι ορισμένα πράγματα μένουν δυσεξήγητα και αυτό εντείνει το αίσθημα του lousiness.

Υπάρχει, όμως, και μια διάχυτη αίσθηση καθήκοντος να βοηθηθεί η Ελλάδα, πέρα από τους λόγους που την οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση. Την πιστεύω αυτή την αίσθηση, κυρίως γνωρίζοντας ότι οι συνομιλητές μου δεν θα μου χαρίζονταν (ούτε και σε κανέναν) αν πίστευαν κάτι διαφορετικό. Από τη μία πλευρά είναι θετικό αυτό το αίσθημα αλληλεγγύης, από την άλλη σε κάνει να αισθάνεσαι σαν τον άσωτο υιό - και δε νομίζω ότι κανείς θέλει να νιώθει ωραία όταν ζητάει από άλλους να τον σώσουν.

Ο Ρουμάνος φίλος μου κι εγώ ζούμε σε δυο κατώτερες χώρες, δύο χώρες δεύτερης, ίσως και τρίτης ταχύτητας. Αυτός βέβαια έχει τη δικαιολογία ότι η προσαρμογή στην οικονομία της αγοράς μετά από 40+ χρόνια κομμουνισμού πιθανότατα δικαιολογεί περισσότερα λάθη, αβλεψίες και παραλείψεις από ό,τι η ελληνική πραγματικότητα της μεταπολίτευσης. Επιπλέον, η παραγωγική βάση της χώρας της δίνει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα γρηγορότερης επαναφοράς και ταχύτερης ανάπτυξης της οικονομίας σε σχέση με την Ελλάδα. Ίσως λοιπόν αν την επόμενη φορά που συνομιλήσουμε, η χρήση εκ μέρους μου της έκφρασης "lousy Greek" να αντικατοπτρίζει σωστά την τωρινή κατάσταση, αντιστρέφοντας τη συνομιλία μας πριν 9 χρόνια. The times they are a-changin'...

This entry was posted in . Bookmark the permalink.

2 Responses to Lousy

  1. Μόλις είδα ένα πολύ ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ για την οικονομική κρίση, το Inside Job.
    Ενδιαφέρον 1. γιατί μας θυμίζει ότι η κρίση δεν είναι ελληνική, αλλά παγκόσμια. Ξεκίνησε από τις ΗΠΑ, όπου άφησε δεκάδες χιλιάδες πολίτες άνεργους κι ακόμα περισσότεροι έχασαν τις οικονομίες μιας ζωής, κι εξαπλώθηκε σε χώρες όπως η Ισλανδία, η Γαλλία, η Βρετανία -ακόμα και στην Γερμανία. Συνεπώς, το ιδεολόγημα περί ελληνικής κρίσης ή ιδιαιτερότητας είναι σε μεγάλο βαθμό κατασκευασμένο.
    2. Κι εγώ πιστεύω ότι κάποια πράγματα θα έπρεπε να γίνουν, κάποιες αγκυλώσεις θα έπρεπε να ξεπεραστούν, όχι βέβαια γιατί δεν θα υφιστάμεθα την Κρίση. Το άνοιγμα των φαρμακείων δεν θα απέτρεπε την κατάρρευση - άλλωστε σε δεινή κρίση βρίσκεται και η Βρετανία, που εκεί ο νεοφιλελευθερισμός λειτουργεί. Αν είχαμε ξεπεράσει τις αγκυλώσεις η ζωή μας θα ήταν πιο εύκολη -αυτό.

    Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει τόσο αλληλεγγύη, αλλά ανάγκη του Δυτικού κόσμου να ξεφύγει από ένα στρεβλό μοντέλο ανάπτυξης.

  2. xtsanos says:

    Η Ευρώπη και ο κόσμος ξεπέρασαν την κρίση πολύ πιο εύκολα από ό,τι η Ελλάδα, γιατί εδώ δεν υπάρχουν ισχυρές δομές που θα δώσουν ώθηση και θα βοηθήσουν την ανάκαμψη της χώρας. Αυτή είναι η διαφορά και συνεπώς η κρίση που προήλθε από τον Δυτικό κόσμο αυτή τη στιγμή έχει μετατραπεί σε ελληνική κρίση, αφού όλος ο υπόλοιπος κόσμος βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης και επανόδου. Πάντως το τρένο φεύγει κι εμείς εξακολουθούμε να παλινωδούμε ανάμεσα στην φυγή προς τα εμπρός με αναγκαίες και ριζικές μεταρρυθμίσεις και τα παλιά ριζωμένα "κρατιστικά" ιδεολογικά δεσμά.

Από το Blogger.