Archive for Μαρτίου 2011

Στον αέρα

Ένας άνθρωπος που εκτιμώ ιδιαίτερα μου είπε πως ό,τι γράφω στο μπλογκ απευθύνεται στον αέρα επειδή δεν απευθύνεται σε συγκεκριμένα πρόσωπα. Ίσως να είναι έτσι, ίσως είναι μια εύκολη λύση για να αποφύγεις να μιλήσεις πρόσωπο με πρόσωπο. Πετάς τα λόγια σε ένα σάιτ, κάνεις 1-2 κοινοποιήσεις για να μάθουν ότι κάτι έγραψες και από κει κι έπειτα όποιος το διαβάσει το διάβασε. Εγώ πάλι του απάντησα ότι όποιος θέλει να μάθει πράγματα για μένα ας κάτσει να διαβάσει αυτά τα ογδοντατόσα ποστ κι ας βγάλει τα συμπεράσματά του με τον ίδιο τρόπο που θα τα έβγαζε αν μου μιλούσε κατά πρόσωπο. Είμαι και νιώθω ό,τι γράφω και γράφω ό,τι είμαι και νιώθω. Το επόμενο βήμα είναι να είμαι και να νιώθω ό,τι κάνω και λέω και να κάνω και να λέω ό,τι είμαι και νιώθω, για να μην είναι οι πράξεις και τα λόγια μου στον αέρα.

Posted in | 2 Comments

Lousy

Θα'ταν πριν 9 χρόνια που σε ένα διάλειμμα από μάθημα του μεταπτυχιακού είχα μια συζήτηση με έναν φίλο συμφοιτητή από τη Ρουμανία. Διαφωνούσαμε πάνω σε κάποια εργασία, εγώ επέμενα κι εκείνος πάνω στην ένταση της διαφωνίας μου είπε "you're probably thinking that I'm a lousy Romanian, that's why you insist so much". Εκείνη τη στιγμή πάγωσα, κατάφερα να ψελλίσω ένα "don't ever, ever say that again" και άφησα κάπου εκεί στη μέση τη συζήτηση. Με είχε εκπλήξει πώς κάποιος θεωρούσε ότι η διαφωνία μου μαζί του πάνω σε μία ακαδημαϊκή εργασία θα μπορούσε να έχει άλλο υπόβαθρο πέρα από το ακαδημαϊκό.

Αρκετό καιρό μετά κατέληξα στο συμπέρασμα ότι τελικά αυτή η φράση του (που με έχει στοιχειώσει κι ακόμα τη θυμάμαι, όπως φαίνεται) πιθανότατα έκρυβε κάποιο αίσθημα κατωτερότητας ως προς τη θέση της χώρας του απέναντι στην Ελλάδα που τότε φάνταζε ο πλούσιος γείτονας μιας και κατατασσόταν ανάμεσα στις 25 πλουσιότερες χώρες του πλανήτη, κατέγραφε ετήσια αύξηση του ΑΕΠ περίπου 4%, προετοιμαζόταν να διοργανώσει κοτζάμ Ολυμπιακούς Αγώνες κλπ. Τέλος πάντων, την επόμενη μέρα δόθηκαν οι αμοιβαίες εξηγήσεις και το θέμα έληξε φέρνοντάς μας κατά τι πιο κοντά.

Τον τελευταίο καιρό, όσες φορές έχω βρεθεί εκτός Ελλάδας αντιμετωπίζω από τους ξένους συνομιλητές μου έναν σεβασμό για την προσπάθεια αυτής της χώρας να αναστρέψει τη γνωστή κατάσταση αλλά και μια αυστηρότητα για τους λόγους που την έφεραν σε αυτή την κατάσταση. Αισθάνομαι λίγο σαν τον "lousy Greek" που πασχίζει να εξηγήσει στους υπόλοιπους Ευρωπαίους ότι εντελώς αυτονόητες καταστάσεις για τη χώρα τους στην Ελλάδα δεν εφαρμόζονται εξαιτίας... ούτε κι εγώ ξερω τι. Άντε, π.χ., να εξηγήσεις στον Ολλανδό ότι, ξέρεις, κάποιος δε μπορεί να ανοίξει φαρμακείο στην Ελλάδα γιατί ισχύει καθεστώς κληρονομικής μεταβίβασης των σχετικών αδειών. Μια είναι οι νοοτροπίες της αδράνειας που παρεμποδίζουν την αλλαγή, την άλλη είναι τα συμφέροντα συγκεκριμένων ομάδων, την παράλλη οι πολιτικές παλινωδίες, το συμπέρασμα είναι ότι ορισμένα πράγματα μένουν δυσεξήγητα και αυτό εντείνει το αίσθημα του lousiness.

Υπάρχει, όμως, και μια διάχυτη αίσθηση καθήκοντος να βοηθηθεί η Ελλάδα, πέρα από τους λόγους που την οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση. Την πιστεύω αυτή την αίσθηση, κυρίως γνωρίζοντας ότι οι συνομιλητές μου δεν θα μου χαρίζονταν (ούτε και σε κανέναν) αν πίστευαν κάτι διαφορετικό. Από τη μία πλευρά είναι θετικό αυτό το αίσθημα αλληλεγγύης, από την άλλη σε κάνει να αισθάνεσαι σαν τον άσωτο υιό - και δε νομίζω ότι κανείς θέλει να νιώθει ωραία όταν ζητάει από άλλους να τον σώσουν.

Ο Ρουμάνος φίλος μου κι εγώ ζούμε σε δυο κατώτερες χώρες, δύο χώρες δεύτερης, ίσως και τρίτης ταχύτητας. Αυτός βέβαια έχει τη δικαιολογία ότι η προσαρμογή στην οικονομία της αγοράς μετά από 40+ χρόνια κομμουνισμού πιθανότατα δικαιολογεί περισσότερα λάθη, αβλεψίες και παραλείψεις από ό,τι η ελληνική πραγματικότητα της μεταπολίτευσης. Επιπλέον, η παραγωγική βάση της χώρας της δίνει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα γρηγορότερης επαναφοράς και ταχύτερης ανάπτυξης της οικονομίας σε σχέση με την Ελλάδα. Ίσως λοιπόν αν την επόμενη φορά που συνομιλήσουμε, η χρήση εκ μέρους μου της έκφρασης "lousy Greek" να αντικατοπτρίζει σωστά την τωρινή κατάσταση, αντιστρέφοντας τη συνομιλία μας πριν 9 χρόνια. The times they are a-changin'...

Posted in | 2 Comments

Ντοκιμαντέρ για τη Β. Κορέα στο Διαδίκτυο

Μετά την προβολή του ντοκιμαντέρ "Μυστική αποστολή στη Βόρεια Κορέα" από τον Σκάι τις προάλλες, τούτο το μπλογκ δέχτηκε πολλές επισκέψεις σε αυτό το post για τη μυστική δημοσιογραφία των πολιτών στο βορειοκορεατικό καθεστώς. Επειδή βλέπω ότι υπάρχει ενδιαφέρον για το θέμα, παραθέτω ορισμένα σχετικά ντοκιμαντέρ που μπορεί κανείς να παρακολουθήσει online. Ορισμένα από αυτά είναι εισαγωγικά, άλλα πραγματεύονται πιο εξειδικευμένα θέματα. Υπάρχει όμως αρκετός βαθμός επικάλυψης, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την περιγραφή του χαρακτήρα του βορειοκορεατικού καθεστώτος.

Να πω εξαρχής ότι δεν με ενδιαφέρει σε αυτό το post να εξετάσω την πολιτική χροιά του ζητήματος. Εξάλλου, τα ντοκιμαντέρ που παραθέτω αντιπροσωπεύουν κατά το δυνατόν και τις δύο πλευρές. Επίσης, θέλω να πω ότι ορισμένα από αυτά τα ντοκιμαντέρ είναι γυρισμένα πριν από αρκετά χρόνια και πιθανόν να μην αντιπροσωπεύουν την τωρινή πραγματικότητα. Καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματά του αφού τα παρακολουθήσει, λαμβάνοντας αυτές τις δύο παρατηρήσεις υπόψη. Θερμή παράκληση, όχι πολιτική συζήτηση σε αυτό το post.

1. Welcome to North Korea, των Peter Tetteroo και Raymond Feddema (2001). Ίσως το γνωστότερο ντοκιμαντέρ, βραβευμένο με International Emmy το 2001.

2. Children of the Secret State των Joe Layburn και Anna Roberts (2000). Ντοκιμαντέρ για τα ορφανά του μεγάλου λιμού της δεκαετίας του '90. Το υλικό γυρίστηκε κρυφά από τον Βορειοκορεάτη με το ψευδώνυμο Ahn Chol, στον οποίο απονεμήθηκε το βραβείο Rory Peck το 2001.

3. Undercover in the Secret State του CNN (2005). Και αυτό το ντοκιμαντέρ εξετάζει το θέμα της κρυφής δημοσιογραφίας από Βορειοκορεάτες πολίτες.

4. A Day in the Life του Pieter Fluery (2004) (σε 4 μέρη). Η καθημερινή ζωή ορισμένων κατοίκων της Πιονγκγιάνγκ. Βραβευμένο από τη Διεθνή Αμνηστία.

5. Friends of Kim των Raphael Wilking και Hans van Dijk (2006) (σε 8 μέρη). Καταγραφή της άλλης πλευράς, αυτής των υποστηρικτών του Kim Jong Il, του καθεστώτος και της φιλοσοφίας της αυτάρκειας (Juche) πάνω στην οποία αυτό έχει χτιστεί.

6. Living Hell των Journeyman Pictures (2001). Καταγραφή της ζωής ορισμένων αυτομολούντων Βορειοκορεατών στην Κίνα. Για την παρακολούθησή του απαιτείται πληρωμή (£1.20 για πρόσβαση 7 ημερών).

7. Crossing the Line των Βρετανών Daniel Gordon και Nicholas Bonner (2006) (σε 6 μέρη). Η ζωή του James Joseph Dreznok, Αμερικανού στρατιώτη που αυτομόλησε στη Β. Κορέα το 1962 και έκτοτε ζει εκεί. Προβλήθηκε στο Sundance Film Festival το 2007.

8. Seven Days in North Korea του David Pluth (2008) (4 μέρη). Πιο ευχάριστο και τουριστικό ντοκιμαντέρ από τα υπόλοιπα.

Το Youtube, το Google Videos και άλλα sites είναι γεμάτα με ρεπορτάζ, μικρού μήκους ντοκιμαντέρ, διαλέξεις και βίντεο προσωπικής άποψης για τη Β. Κορέα, που απηχούν όλες τις απόψεις. Αυτά που παράθεσα είναι τα πιο γνωστά. Αν υποπέσει κάτι άλλο στην αντίληψή μου ή αν θυμηθώ κάποιο που δεν έχω συμπεριλάβει, θα ανανεώσω το post.

Posted in | 2 Comments

Το πιο μεγάλο κόλπο: σκέψεις για ένα hoax

Για το φιάσκο με το hoax mail περί υποτιθέμενης χρεοκοπίας στις 25 Μαρτίου και ο τρόπος που διαχύθηκε μέσα στο internet στα intertubes θέλω να εκφράσω 2-3 σκέψεις που νομίζω ότι χαρακτηρίζουν το κλίμα των καιρών αλλά και δείχνουν για άλλη μια φορά ότι κάποια πράγματα στη μπλογκόσφαιρα λειτουργούν με λάθος τρόπο.

Πρώτο: με βάση ένα κακογραμμένο e-mail με σεναριακή πλοκή που θα ζήλευε κι ο Φώσκολος, εκτιμάται ότι συμπολίτες μας απέσυραν καταθέσεις ύψους €200 εκ. μέσα σε μερικές ώρες. Δεν ξέρω αν όλο αυτό το ποσό μπορεί κανείς να το αποδώσει στη συγκεκριμένη φάρσα, καταλαβαίνω όμως ότι υπάρχει κόσμος που όχι μόνο το πίστεψε αλλά και έδρασε βάσει αυτού. Άρα μιλάμε για μεγάλο κόλπο, με ένα μόνο mail! Φαίνεται ότι είναι πολύ εύκολο να χειραγωγήσεις ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού δημιουργώντας και προβάλλοντας φόβο, τρόμο και ζόφο. Εντάξει, αυτό είναι γνωστό, θα μου πεις, και αποτελεί βασικό συστατικό της προσέγγισης πολλών ΜΜΕ. Όταν όμως αυτή η τρομολαγνεία όχι μόνο εισχωρεί σε χώρους πολυφωνικούς και εν δυνάμει ανεξάρτητους όπως τα μπλογκς αλλά υπερκεράζει και τις πλείστες όσες φωνές λογικής (και είναι πολλές αυτές οι φωνές), τότε το πρόβλημα αποκτά πιο μόνιμο χαρακτήρα. Όπως γράφει ο @anestis πολύ εύστοχα: "Εδώ δεν είναι που ευδοκιμούν οι πρόθυμοι να στηρίξουν ολόκληρη κοσμοθεωρία τους στην κάθε μαλακία που θα πει o Λαζόπουλος κι ο Λιακόπουλος" και άλλα πολλά που μαρτυρούν ευπιστία, ένδεια στην κριτική σκέψη και, τελικά, ανάγκη χειραγώγησης - γιατί μόνοι μας δε μπορούμε να φιλτράρουμε τα άχρηστα από τα χρήσιμα και να παράγουμε νέα σκέψη.

Δεύτερο: τα πάσης φύσεως ψευδο-ενημερωτικά blogs που διαιωνίζουν την παράδοση του Τρωκτικού, αλλά και πάμπολλα άλλα blogs που λειτουργούν ως aggregators ειδήσεων, δυστυχως συμβάλλουν ώστε τέτοιες ειδήσεις να διαδίδονται με ταχύτητα φωτός. Πάνω από 40 (!) διαχειριστές σελίδων και blogs που δημοσίευσαν το mail κλήθηκαν να καταθέσουν (ανωμοτί) στην Αστυνομία! Δεν ξέρω άλλη χώρα που ευδοκιμεί αυτό το φρούτο στη μπλογκόσφαιρα. Όταν ξεκινούσα να ασχολούμαι με το blogging, πριν 5 χρόνια και κάτι ψιλά, τέτοια μπλογκ ήταν η μειοψηφία. Ξαφνικά, και μετά την επιτυχία ψευδοδημοσιογραφικών/μαχητικών/ενημερωτικών/όπως-θες-πέστα blogs φαίνεται ότι καθένας που θεωρεί εαυτόν μαχητή της αλήθειας ενάντια στο κατεστημένο των παραδοσιακών ΜΜΕ πηδάει πάνω στο τρένο της "ηλεκτρονικής δημοσιογραφίας". Αυτό συνήθως σημαίνει "ανοίγω ένα blog και δημοσιεύω ό,τι βρω μπροστά μου, από ειδήσεις και κουτσομπολιά μέχρι εξωφρενικά urban legends και δήθεν ψαγμένες πληροφορίες εκ των έσω". Πριν λίγο καιρό έγραφα ότι "οφείλουμε να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί στο τι διαβάζουμε και τι πιστεύουμε", ειδικά τώρα που η διαθέσιμη πληροφορία ξεπερνά τις ικανότητες επεξεργασίας του μέσου χρήστη του internet των intertubes. Τούτη εδώ είναι μια κλασική περίπτωση βλάβης (που θα έλεγε και ο Τσάκωνας) της λογικής και της κριτικής σκέψης.

Τρίτο, αμφιβάλλω ότι ο συντάκτης του mail ήταν ένας 40άρης τσαντισμένος φαναρτζής από την Κρήτη (μετά προστέθηκε στο παρεάκι κι ένας τορναδόρος από το Μεσολόγγι και κάτι άλλοι) που "πήγε να πέσει από το παράθυρο" όταν έμαθε τις συνέπειες της πράξης του. Δηλαδή, come on. Αυτό μπορεί να το πιστέψουν όσοι πίστεψαν και το περιεχόμενο του mail. Η αιτιολογία είναι τόσο πιστευτή όσο και η προσπάθεια ενός μαθητή Δημοτικού να δικαιολογηθεί που δεν έκανε τις ασκήσεις του λέγοντας ότι ο σκύλος έφαγε το τετράδιό του. Και μόνο ότι σήμερα παραπέμπονται 10 άτομα, και όχι οι δύο-τρεις φερόμενοι ως αρχικοί εμπνευστές όπως γραφόταν πριν 2-3 μέρες, δείχνει αυτό ακριβώς που γράφω παραπάνω: ότι είναι πανεύκολο να γίνει πιστευτή και η πιο μεγάλη μπαρούφα, αρκεί να αναπαραχθεί από πολυάριθμα μέσα - κι αυτό είναι πλέον πολύ εύκολο όταν εναλλακτικά μέσα επικοινωνίας παίζουν το ρόλο του Δούρειου Ίππου.

Αν ο σκοπός των hoaxers ήταν να αναγκάσουν τον κόσμο να αποσύρει κεφάλαια από τις ελληνικές τράπεζες και να τα μεταφέρει στο εξωτερικό, νομίζω ότι έκαναν τόσο καλή δουλειά και έστησαν ένα τόσο μεγάλο κόλπο που θα τους ζήλευαν ακόμα και οι πιο έμπειροι 419 scammers.

Posted in , | 2 Comments

Home is where the heart is

Όταν έδινα Πανελλήνιες, τη σχολική χρονιά '95-'96, συνήθιζα να ξελαμπικάρω από το εντατικό διάβασμα κάνοντας μία μεγάλη βόλτα στο κέντρο της Αθήνας. Το κέντρο τότε ήταν υπό συνεχή διαμόρφωση: ο Δήμος μόλις είχε αρχίσει το μεγαλεπήβολο σχέδιο αλλαγής πεζοδρομίων και φωτισμού στις κεντρικές οδούς αντικαθιστώντας το μίζερο γκρι πλακάκι με το τρέχον έγχρωμο (φίλος το περιέγραφε ως "κυλοτί" μη μπορώντας να προσδιορίσει επακριβώς το χρώμα), τα έργα του Μετρό ήταν σε πλήρη εξέλιξη, η Ερμού ήταν υπό πεζοδρόμηση, το Θησείο και του Ψυρρή είχαν αρχίσει να αναγεννιούνται, γενικώς υπήρχε στον αέρα μια αύρα αισιοδοξίας και αναμόρφωσης. Φορούσα λοιπόν τα ακουστικά, έβαζα αγαπημένη κασέτα στο Walkman και έβγαινα στο δρόμο ρουφώντας όλες τις αλλαγές που ήταν καθημερινά εμφανείς. Τα Σάββατα κατέβαινα συχνά για ποτό στο Avant Garde στη Λεμπέση, στο MAD στη Συγγρού ή στο Decadence στο λόφο του Στρέφη, αλλά πάντα με τα πόδια, το Walkman στ'αυτιά και τα μάτια ανοιχτά. Ειδικά, δε, την άνοιξη, η πόλη στα μάτια μου μεταμορφωνόταν. Οι πρόσφατα καλοφωτισμένοι κεντρικοί δρόμοι, οι μυρωδιές από τους ανθισμένους καρπούς, ο καιρός που γλύκαινε και ξυπνούσε τις αισθήσεις, όλα αυτά έκαναν τη ζωή να φάνταζει απλωμένη μπροστά στα πόδια μου και έτοιμη να τη γευτώ. Νομίζω ότι τότε συνειδητοποίησα πόσο αγαπάω την Αθήνα και το κέντρο της.

Αλλά και από πιο μικρός, πέντε-έξι χρονών πιτσιρίκι, έχω εικόνες της πόλης και της γειτονιάς μου (αν μπορείς να χαρακτηρίσεις γειτονιά το Κολωνάκι) που τις κρατάω μέσα μου με αγάπη και νοσταλγία. Θυμάμαι το πρώτο Everest, Τσακάλωφ και Ηρακλείτου γωνία, με τον τύπο που έφτιαχνε το πιο γρήγορο σάντουιτς ever, τη χαρακτηριστική μυρωδιά από τις πανταχού παρούσες (πλην Κανάρη - ας όψεται ο Νικηταράς) νεραντζιές, την πλατεία Κολωνακίου όταν ήταν ακόμα πλατεία κι όχι πέρασμα, τον τυροπιτά και τον κοτοπουλά δίπλα από το τωρινό Costa Coffee, τη μυρωδιά από το καφεκοπτείο του Μισεγιάννη που εξακολουθεί να πλημμυρίζει τον τόπο, το τεράστιο γκαράζ-βενζινάδικο FINA σχεδόν δίπλα στο σπίτι μου και πάμπολλες άλλες. Εικόνες που ανανεώνονται με τα χρόνια και παίρνουν θέση δίπλα στις παλιές, δημιουργώντας το λεύκωμα της προσωπικής σχέσης του καθένα με την πόλη του.

Όσο κι αν στενοχωριέμαι με την κατάντια της Αθήνας τα τελευταία χρόνια, εξακολουθώ να παραμένω αθεράπευτα ερωτευμένος μαζί της. Γιατί την Αθήνα ή τη μισείς ή την αγαπάς, δεν υπάρχει μεσοβέζικη κατάσταση. Κι αν πολλοί φίλοι που έτυχε να βρεθούν στην Αθήνα για σπουδές ή δουλειά αργά ή γρήγορα την έκαναν, μη μπορώντας να αφομοιώσουν τους ρυθμούς της, εγώ δε θα μπορούσα να μένω αλλού. Μπορεί αυτή η αναρχία να κουράζει, το χάος να ενοχλεί, η σύγκριση με πόλεις του εξωτερικού όπως το Άμστερνταμ ή η Μαδρίτη να αφήνουν την Αθήνα πολύ πίσω από άποψη καταλληλότητας να ζεις (livability), αλλά κάθε φορά που ταξιδεύω συνειδητοποιώ ότι σαν την Αθήνα δεν υπάρχει άλλη πόλη τόσο μοναδική και ξεχωριστή. Λίγο μεγαλοπρεπής, λίγο αφελής, λίγο χωριό, λίγο μητρόπολη, λίγο Ανατολή, λίγο Δύση, έχει κάτι απ'όλα σαν τα μπαχάρια της Ευριπίδου ή τα περίπτερα στην Ομόνοια.

Τελικά, home is where the heart is, που λένε και στο χωριό μου. Πολλοί θα έφευγαν άνετα εκτός Αθήνας (ή ακόμα και εκτός Αττικής) προκειμένου να απαλλαγούν από τις δύσκολες και σίγουρα μη φιλικές συνθήκες ζωής, ακόμα περισσότεροι μη Αθηναίοι ευαγγελίζονται μια μέρα να επιστρέψουν στις ιδιαίτερες πατρίδες τους. Πιστεύω, λοιπόν, ότι χρειάζεται κάτι περισσότερο για να σε κρατήσει σε τούτη την πόλη από τη συνήθεια, την ανάγκη ή την όψιμη ανακάλυψη κάποιας εναλλακτικής πλευράς της. Πρέπει να την έχεις ζήσει στη διάρκεια του χρόνου, να έχεις βιώσει την αλλαγή του χαρακτήρα της και να την έχεις δει να μεταμορφώνεται για να εκτιμήσεις εκείνα τα στοιχεία που την κάνουν τόσο ελκυστική, κι εγώ νιώθω τυχερός που το έχω ζήσει και συνεχίζω να το ζω για τέταρτη πλέον δεκαετία. Κι ενώ παλιότερα σκεφτόμουν ότι θα ήθελα να μείνω κάπου μακριά από το κέντρο, τώρα πλέον δε μπορώ καν να φανταστώ κάτι τέτοιο. Μεγάλες κουβέντες δε λέω, αλλά μπορώ να πω ότι είμαι πιο σίγουρος από ποτέ.

Αρκετά κλισέ αυτό το post, αλλά χτες μετά από πολύ καιρό έφυγα από το γραφείο μέρα. Περπατούσα στην Πανεπιστημίου ενώ σουρούπωνε, ήταν η πρώτη μέρα που μύριζε άνοιξη και ένιωσα για πρώτη φορά από πέρυσι (τέτοια εποχή) εκείνο το συναίσθημα αισιοδοξίας και αγαλλίασης που μόνο η συγκεκριμένη πόλη στη συγκεκριμένη εποχή και χρονική στιγμή μπορεί να σου αφυπνίσει.

Posted in | Leave a comment
Από το Blogger.