Archive for Απριλίου 2012

Επιλέγοντας την ψήφο

Λίγο πριν τις εκλογές του 2004, φίλος ζήτησε τη συμβουλή μου για την ψήφο του. Το δίλημμα ήταν να ψηφίσει το κόμμα που παραδοσιακά υποστήριζε ή το άλλο κόμμα που (θεωρούσε ότι) θα τον διόριζε σε κάποια θέση στο δημόσιο, στην πραγματικότητα όμως ήταν ένα δίλημμα μεταξύ προσωπικής συνείδησης και προσωπικού συμφέροντος. Χωρίς να ξέρω αν κάνω το σωστό, τον παρότρυνα να ψηφίσει ό,τι τον προστάζει η συνείδησή του, ελπίζοντας ότι αυτή η παρότρυνσή μου θα τον έκανε να υποστηρίξει αυτό τον πολιτικό σχηματισμό που τον αντιπροσωπεύει καλύτερα ως πολίτη και όχι ως πιθανό πελάτη (κάθε ομοιότητα με το σλόγκαν της Δράσης τυχαία).

Οκτώ χρόνια μετά, τρεις φίλοι συζητάμε, συμφωνούμε, αλληλοαντικρουόμαστε, συνθέτουμε και αποδομούμε απόψεις για την ψήφο μας την ερχόμενη Κυριακή. Ακόμα είμαστε σε αρχικό σημείο, ίσως γιατί το ψάχνουμε αρκετά περισσότερο απ' ό,τι χρειάζεται, ίσως γιατί ακόμα προσπαθούμε να απαγκιστρωθούμε από προσωπικές ιδεοληψίες, σίγουρα γιατί οι παράμετροι της επιλογής έχουν αλλάξει. Θεωρώ πλέον ότι το δίλημμα "συνείδηση ή συμφέρον" δεν υφίσταται, τουλάχιστον όσον αφορά το όνειρο κάθε γονιού και ενδεχομένως του βλασταριού του δηλ. την προσλήψη στο δημόσιο, και ότι ό,τι ήταν ο πολίτης να πάρει από το κράτος το πήρε αλλά με λάθος τρόπο. Πιστεύω επίσης ότι η νέα συνείδηση δεν προσδιορίζεται από την τυπική άκριτη ψήφο που συνδέεται με οικογενειακές παραδόσεις, τοπικιστικές πλειοψηφίες και ρεύματα και τυφλή προσωπολατρεία. Γιαυτό χαίρομαι που διαπιστώνω ότι ακόμα και σε αυτό το εξαιρετικά πολωτικό περιβάλλον υπάρχει κόσμος που ψάχνεται επί της ουσίας: μελετά θέσεις κομμάτων, συγκρίνει, κρίνει ως προς την εφαρμοσιμότητα και τις επιπτώσεις τους, απορρίπτει και τελικά σε 10 μέρες από σήμερα θα επιλέξει. Είναι δηλαδή μια διαδικασία προτεραιοποίησης που στόχο έχει να οδηγήσει στην καλύτερη επιλογή ανάμεσα στις υπάρχουσες, κι αυτό είναι κάτι που έλειπε από την ατομική πολιτική μας παιδεία μαζί με τη δυνατότητα να συμβιβαζόμαστε με εκείνα τα χαρακτηριστικά της τελικής επιλογής που πιθανώς δεν μας ικανοποιούν. Αν κρίνω από το ότι λίγο-πολύ στο παρελθόν η επιλογή ήταν παραδοσιακά αυτόματη ή επικίνδυνα αυθόρμητη (πάνω από την κάλπη), το βλέπω ως πρόοδο.

Το σημερινό περιβάλλον ευνοεί την πόλωση, ευνοεί όμως και την ανάλυση και σύνθεση. Το άρθρο του @zivas είναι ένα παράδειγμα αρχικού ελέγχου (initial screening το λέμε στο χωριό μου) και απόρριψης ορισμένων από τις εναλλακτικές επιλογές που είναι διαθέσιμες, στη βάση των κριτηρίων που θέτει ο αρθρογράφος. Διαδικτυακές υποστηρικτικές δράσεις όπως το HelpMeVote ή ο Πολιτικός Χάρτης μπορούν να βοηθήσουν αν όχι την επιλογή, τουλάχιστον τον αρχικό έλεγχο. Η μεγάλη οικογένεια του Twitter δίνει καθημερινά ατελείωτη τροφή για σκέψη και προβληματισμό (άσχετη παρένθεση: κάποια στιγμή κοινωνοί αυτών των προβληματισμών πρέπει να γίνουν και όσοι δεν μετέχουν στα social media). Παρότι ενδόμυχα κάθε άνθρωπος πραγματοποιεί μέσα του αυτή τη διαδικασία προτεραιοποίησης και επιλογής και παρότι για πολλούς είναι δομημένη με τέτοιο τρόπο που να καταλήγει σε ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα, η αβεβαιότητα των καιρών και η πληθώρα εναλλακτικών επιλογών απαιτεί έναν πιο συστηματικό τρόπο αξιολόγησης. Εξάλλου τα όρια της χωρητικότητας της ανθρώπινης βραχυπρόθεσμης μνήμης δε μπορούν να υποστηρίξουν επεξεργασία πληροφορίας για περισσότερες από 7 εναλλακτικές (σύμφωνα με τη δημοφιλή ερμηνεία της παρατήρησης που είναι γνωστής ως Miller's Law) και πιθανόν ακόμα λιγότερες.

Η πιο εύκολη απόφαση είναι εκείνη που παίρνει κανείς χωρίς να λάβει υπόψη τις συνέπειές της, τις οποίες όμως δυστυχώς θα πρέπει να υποστεί άμεσα ή έμμεσα, στο άμεσο ή το μεσοπρόθεσμο μέλλον. Η σωστή διαδικασία επιλογής προϋποθέτει σκέψη, κρίση, σύγκριση και σύγκρουση με προσωπικά στεγανά. Πιστεύω ότι σε αυτή τη συγκυρία, η διαδικασία της επιλογής έχει μεγαλύτερη σημασία από το αποτέλεσμα γιατί το καθορίζει όχι στη βάση του θυμικού και της παράδοσης αλλά στη βάση της λογικής και της ανάλυσης.

Posted in | 3 Comments
Από το Blogger.